1 задание. Вставьте пропущенные буквы. Составьте предложение с 5 словосочетаниями.
Пределать крючок к вешалке, приоткрыть ворота, прозёрный край, мягкое приземление, просоединиться к группе детей, прамыкающий к школе сад, привскочить от радости, прищурить глаза, сделать прививку, дать присягу, искатели приключений.
2. Выделите обращения и поставьте запятые.
Не оставь меня кум милый!
Голубушка как хороша!
Здравствуй гостья-зима.Вези старик ее куда захочешь.
Не плачь милая матушка что-нибудь придумаем!
Отвези меня домой красный конь.
Разбуди эту землю весна.
Спой Светик не стыдись.
Друзья корабль не щепка.
Главное ребята сердцем не стареть.
Ах ты мерзкое стекло это врешь ты мне назло!
Скажи Незнайка какая муха тебя укусила?
Вылезайте муравьи после зимней стужи.0
Сыпь ты черёмуха снегом.
Я радуюсь вашим успехам друзья.
3 задание. Вставьте нужные буквы.
Ещ…. хмур…тся св…нцовое2 небо но в пр…светах обл…ков на (не)которое время проб…вает…ся мечом луч со…нца.
В…сна наб…рает скор…сть. (По)утрам ле…кий х..лодок держ…тся в н…зинах а на южной ст…роне пр…горка уже заг…релись ж…лтые3 ог…ньки какого(то) р…стения. Это мать(и)мачеха. Ни(с)чем (не)спута…шь ж…лтые к…рзинки её цв…тка.
4 задание. Подберите к каждому слову синоним и антоним составьте и запишите словосочетания.
Թեմա՝ Հիմնական հասկացություններ բազմությունների մասին։
Բազմությունը որևէ առարկաների, իրերի, գաղափարների հավաքածու է, որոնք կոչվում են այդ բազմության տարրեր:
Սովորաբար բազմությունը նշանակում են լատինական այբուբենի մեծատառերով՝ A,B,C,…,իսկ բազմության տարրերը՝ նույն այբուբենի փոքրատառերով՝ a,b,c,…:
Բազմությունը բաղկացած է տարրերից. դա գրում են ձևավոր փակագծերի միջոցով՝ A={a1;a2;…;an}
Եթե a-ն A բազմության տարր է, ապա ասում են՝ «a-ն պատկանում է A-ին» և գրում∈ պատկանելիության նշանի միջոցով՝ a∈A: ∉ նշանը ցույց է տալիս, որ տարրը չի պատկանում բազմությանը:
Օրինակ՝ −8∉N նշանակում է, որ −8 թիվը չի պատկանում բնական թվերի բազմությանը:
Բազմության տարրերի հերթականությունը կարևոր չէ:
Օրինակ՝ {a,b,c}և{c,b,a} բազմությունները նույն են, կամ հավասար են:
Երկու բազմություններ անվանում են հավասար, եթե նրանք բաղկացած են միևնույն տարրերից:
Ոչ մի տարր չպարունակող բազմությունը անվանում են դատարկ բազմություն և նշանակում են ∅ նշանով:
Վերջավոր թվով տարրերից բաղկացած բազմությունը կոչվում է վերջավոր բազմություն:
Օրինակ՝ մեկ a տարրից բաղկացած A={a} բազմությունը վերջավոր է:
Բնական թվերի N={1,2,3,4,5…} բազմությունը վերջավոր չէ կամ անվերջ է:
Բազմության տարրերից, տարբեր խմբավորումներով, կարելի է կազմել նոր բազմություններ:
Եթե A բազմության ցանկացած տարր հանդիսանում է նաև B բազմության տարր, ապա ասում են, որ A-ն B բազմության ենթաբազմություն է և գրում են՝ A⊂B
Մասնավորապես՝ բազմությունը իր ենթաբազմությունն է՝ A⊂A
Ուշադրություն՝ Չխառնես ∈ և ⊂ նշանները:
Օրինակ՝ այս 3∈{0,1,2,3,4,5} գրառումը ճիշտ է, քանի որ 3 թիվը հանդիսանում է {0,1,2,3,4,5} բազմության տարր: Իսկ 3⊂{0,1,2,3,4,5} գրառումը ճիշտ չէ՝ ձախ մասում թիվ է, իսկ պետք է բազմություն լինի:
A և B բազմությունների միավորում անվանում են այն բազմությունը, որը բաղկացած է բոլոր այն տարրերից, որոնք պատկանում են A և B բազմություններից գոնե մեկին: Միավորումը նշանակում են այսպես՝ A∪B
Բազմությունները հարմար է ներկայացնել շրջանների տեսքով, որոնք անվանում են Էյլերի շրջաններ:
A և B բազմությունների հատում անվանում են այն բազմությունը, որի տարրերը պատկանում են միաժամանակ և՛ A, և՛ B բազմություններին: Հատումը նշանակում են այսպես՝ A∩B:
Օրինակ` Գտնենք A և B բազմությունների հատումը , եթե, A={0,1,2,3,4,5,6,7,8,9} և B={2,4,6,8,10}
Ընդգրկենք ընդհանուր տարրերը և բացառենք մնացած տարրերը՝ A∩B={2,4,6,8}
Հարցեր և առաջադրանքներ։
1․ Ի՞նչ է բազմությունը։ Բազմությունը որևէ առարկաների, իրերի, գաղափարների հավաքածու է, որոնք կոչվում են այդ բազմության տարրեր:
2․ Ո՞ր բազմություններն են հավասար։ որենք ունես նույն տարրերը
3․ Բերել վերջավոր և անվերջ բազմությունների օրինակներ։
Օրինակ կենդանիների բազմության վերջավոր։
4․ Ընտրել բազմությունը՝ բառերով տրված նկարագրի հիման վրա: −6-ից մեծ ամբողջ բացասական թվեր: Ընտրել պատասխանի ճիշտ տարբերակը:
6․Այս բազմություններից ո՞րն է վերջավոր: Ընտրել պատասխանի ճիշտ տարբերակը:
զրոյից փոքր ամբողջ թվեր
երկուսից փոքր բնական թվեր
զրոյից մեծ բնական թվեր
մինուս չորսից մեծ ամբողջ թվեր
7․Տրված են {1,2,3,4,5} և {2,4,6} բազմությունները: Կազմել բերված բազմությունների միավորումն ու հատումը։ A∩B = {2, 4} A∪B = {1, 2, 3, 4, 5, 6}
8․ Տրված են երկու բազմություններ՝ A={x,2y,z},B={x, y}: Գտնել նրանց միավորումն ու հատումը: ա) A∪B բ) A∩B A∩B = {x} A∪B = {x, 2y, z, y}
9․ Տեղի ունի բազմությունների միավորման այս հավասարությունը՝ {x, y}∪{0,4}={x, y}
ա) որոշել x-ը, եթե y-ը բնական թիվ չէ: x = 4 y = 0
բ) որոշել x-ը, եթե y-ը բնական թիվ է: x = 0 y = 4
10․Տրված են երկու բազմություններ՝ A={3,5,7}, B={2,4}: Կազմել տրված բազմությունների միավորումն ու հատումը: A∪B = 2, 3, 4, 5, 7 A∩B = ∅
11․Տրված է երկու բազմություն՝ A և B: A-ն ունի 15 տարր, իսկ B-ն՝ 4: Որոշել A և B բազմությունների միավորման տարրերի թիվը, եթե դրանց հատումն ունի 1 տարր: A∪B = 15 + 4 – 1 = 18
12․Տրված է երկու բազմություն՝ A և B: A-ն ունի 12 տարր, իսկ B-ն՝ 16: Պարզել A և B բազմությունների հատման տարրերի թիվը, եթե դրանց միավորումն ունի 20 տարր: A = 12 B = 16 A∪B = 20 20 = 12 + 16 – A∩B 20 – 28 – A∩B A∩B = 20
13․Տրված է երկու բազմություն՝ A={2,4,6,8,…,20} և B={1,2,3,…,133}: Գտնել դրանց հատումը: A∩B = A A∪B = B
Թեմա՝ Խնդիրների լուծում գծային հավասարումների օգնությամբ։
Առաջադրանքներ։
1․Գործարանի երեք արտադրամասում աշխատում է 1130 մարդ: Երկրորդ արտադրամասում 70 մարդ ավելի է աշխատում, քան առաջինում, իսկ երրորդում՝ 84 մարդ ավելի, քան երկրորդում: Քանի՞ մարդ է աշխատում յուրաքանչյուր արտադրամասում:
1 արտադրամաս – x 2 արտադրամաս – x + 70 3 արտադրամաս – x + 70 + 84
2․ Մի թիվը 13-ով մեծ է մյուսից։ Եթե փոքր թիվը մեծացվի 2 անգամ, իսկ մեծը 8-ով,ապա նրանց գումարը կլինի 129։ Գտնել այդ թվերը։ 1. x 2. x + 13 2x + x + 13 + 8 = 129 3x + 21 = 129 3x = 129 – 21 = 108 x = 108 / 3 = 36 Պատ․՝ 1. 36 2. 36 + 13 = 49
3․ Հայրը որդուց մեծ է 7 անգամ: 5 տարի հետո նա որդուց մեծ կլինի 4 անգամ: Քանի՞ տարեկան է հայրը: Որդի – x Հայր – 7x 7x + 5 = 4(x + 5) 7x + 5 = 4x + 20 7x – 4x = 20 – 5 3x = 15 x = 15 / 3 = 5 Պատ․՝ 35 տարեկան
4․ Երեք արկողում միասին կա 84 գնդակ: Եթե առաջին արկղից հանենք 5 գնդակ, երկրորդից՝ 9 գնդակ, իսկ երրորդից՝ 4 գնդակ, ապա բոլոր արկղերում կմնան հավասար քանակությամբ գնդակներ: Սկզբում քանի՞ գնդակ կար յուրաքանչյուր արկղում: 1. x + 5 2. x + 9 3. x + 4 3x + 18 = 84 3x = 84 – 18 = 66 x = 66 / 3 = 22 Պատ․՝ 1. 22 + 5 = 27 2 . 22 + 9 = 31 3. 22 + 4 = 26
5․10000 դրամը պետք է մանրել 200 դրամ և 500 դրամ մետաղադրամներով այնպես, որ նրանց քանակը լինի 26։ Դրանցից քանի՞սը կլինի 200 դրամանոց։ 200. x 500. 26 – x 200x + 500(26-x) = 10000 200x + 13000 – 500x = 10000 -300x = 10000 – 13000 = -3000 x = -3000 / -300 = 10 Պատ․՝ 10 հատ
6․ Մի քաղաքից մյուսը հեծանվորդը գնում է 5 ժամում, իսկ մեքենան 2 ժամում։ Որքա՞ն է հեծանվորդի արագությունը, եթե մեքենայի արագությունը 42 կմ/ժ-ով մեծ է հեծանվորդի արագությունից։ Հեծանվորդ․ x Մեքենա. x + 42 5x = 2(x + 42) 5x = 2x + 84 3x = 84 x = 84 / 3 = 28 Պատ․՝ 28 կմ/ժ
7․ Եռանկյան պարագիծը 77 սմ է։ Որոշել եռանկյան կողմերի երկարությունները, եթե նրա առաջին կողմը 2 անգամ փոքր է երկրորդից, իսկ երրորդը ՝ 5 սմ-ով մեծ է առաջինից։ 1. x 2. 2x 3. x + 5 x + 2x + x + 5 = 77 4x = 72 x = 72 / 4 = 18 Պատ․՝ 1. 18 2. 18 * 2 = 36 3. 18 + 5 = 23
8․ Մի ավազանում կա 480 լ ջուր, իսկ մյուսում՝ 1460 լ: Յուրաքանչյուր ժամում առաջին ավազան է լցվում 80 լ ջուր, իսկ երկրորդից յուրաքանչյուր ժամում դատարկվում է 60լ ջուր: Որքա՞ն ժամանակ հետո ավազանների ջուրը կհավասարվի: ժամանակ – x 480 + 80x = 1460 – 60x 140x = 980 x = 980 / 140 = 7 Պատ․՝ 7 ժամ
9․ Երեք դասարաններում կա 116 աշակերտ: Առաջին դասարանում 4 աշակերտ ավելի կա, քան երկրորդում և 3 աշակերտ պակաս՝ քան երրորդում: Քանի՞ աշակերտ կա երրորդ դասարանում: 1. x 2. x – 4 3. x + 3 x + x – 4 + x + 3 = 116 3x – 1 = 116 3x = 117 x = 117 / 3 = 39 Պատ․՝ 39 + 3 = 42
10․ Մոտորանավը գետի հոսանքի ուղղությամբ 6 ժամում անցավ այնքան ճանապարհ, որքան 8 ժամում անցավ հոսանքին հակառակ ուղղությամբ: Գետի հոսանքի արագությունը 1 կմ/ժ է: Գտի՛ր մոտորանավի արագությունը կանգնած ջրում: մոտորանավի արագությունը կանգնած ջրում – x 6(x + 1) = 8(x – 1) 6x + 6 = 8x – 8 14 = 2x x = 14/2 = 7 Պատ․՝ 7 կմ/ժ
Մարկ Հարությունյանի բլոգ 