1. humid
2. vanish
3. dense
4. predict
5. villain
6. vapor
7. enormous
8. theory
9. utilize
10. descend
11. eliminate
12. circulate

1. b
2. b
3. d
4. b
5. c
6. a
7. b
8. c
9. c
10. c
11. c
12. b

is writing
aren’t watching
is having
is staying
am not lying
is always using
are having
are you playing

am working
don’t go
is getting
does Gary ever talk
is hitting
read
do you practise
are doing
knows
do you spell

Words

1. typical
2. minimum
3. scarce
4. annual
5. persuade
6. essential
7. blend
8. visible
9. expensive
10. talent
11. devise
12. wholesale

Explanations

A. necessary or extremely important
B. happening once every year
C. difficult to find or get because there is not enough of it
D. the smallest amount possible or allowed
E. costing a lot of money
F. to create or invent a plan, method, or solution
G. the ability to do something very well, especially naturally
H. usual or normal for a particular person, group, or situation
I. able to be seen
J. to convince someone to do or believe something
K. a mixture of different things, substances, or styles
L. selling goods in large quantities, usually to businesses at lower prices


typical — H
minimum — D
scarce — C
annual — B
persuade — J
essential — A
blend — K
visible — I
expensive — E
talent — G
devise — F
wholesale — L

1.I saw it last week.
2.I bought it yesterday.
3.I visited it two years ago.
4.I did it last night.
5.I sold it in June.
6.I broke a window a week ago.

1.went
2.decided
3.was having
4.was raining
5.were arguing
6.was calling
7.were eating
8.was making
9.was dreaming
10.was practising

1.sent
2.didn’t come
3.made
4.knew
5.took
6.gave
7.went
8.had

1.was playing
2.was sleeping
3.was standing
4.was working
5.Were you having
6.was running
7.was he going
8.were watching

1.woke
2.was shining
3.were singing
4.was
5.went
6.was having
7.said
8.was going to be
9.put
10.opened
11.was getting
12.rang
13.answered
14.was practising

1.used to
2.did, use to
3.didn’t to
4.didn’t to
5.did, use to
6.didn’t use to

1.
Positive aspects:

More respect and politeness from people in public places.

Priority and finding seats more easily on public transport.

Bus drivers and drivers are more patient and let you cross streets safely.

A positive mindset towards aging can add up to 7 years to life expectancy.

Having more free time and life wisdom.

Negative aspects:

Physical decline, joint pain, or reduced mobility.

Social invisibility or being ignored by younger people in crowded spaces.

Loss of independence and needing assistance with daily tasks.

Facing negative stereotypes or assumptions about abilities.

2.
Workplace Discrimination: Refusing to hire, promote, or train older workers due to assumptions about their age or technology skills.

Healthcare Bias: Doctors dismissing medical complaints of older people as just “getting old” instead of diagnosing the problem properly.

Street and Public Transport Behavior: Showing impatience or ignoring senior citizens when they walk slowly or need help.

Media Stereotyping: Representing older adults in movies or ads solely as helpless, forgetful, or out-of-touch.

Financial Restrictions: Difficulties getting loans, mortgages, or insurance policies because of age limits.

1.
Most people react positively and politely. Pedestrians make way on stairs, bus drivers let him cross the street without shouting, and he can easily find a seat on public transport. However, some people ignore him, and his own father didn’t recognize him at first.

2.
Chris feels generally happy and positive about getting old by the end of the day.

By profession, Chris is a doctor.

He is 36 years old but uses make-up to appear over 80.

Chris’s dad doesn’t recognise Chris because of the make-up.

Recent studies say that by being positive you can add up to 7 years to your life.

Bus drivers let Chris cross the street.

As a senior citizen Chris can sit down when using public transport.

What negative ideas do people have about becoming old? Almost a third of people think that being lonely is just something that happens when you get old, and a quarter of millennials believe it is normal for older people to be unhappy.

In what ways can negative attitudes be a problem for senior citizens? These negative ideas stop people from thinking of old age as an opportunity for new experiences. They can also lead to increased memory loss amongst senior citizens, a worse ability to recover from illness, and a negative body image.

What positive discovery did the research make? The study showed that 69% of people agreed that fundamentally, older people are no different from people of other ages.

1.Մոտավորապես ե՞րբ է հայտնվել Homo sapiens-ը։

300,000 տարի առաջ:

2.Ինչպիսի՞ն էր Երկրի սկզբնական մթնոլորտը։

Ջրային գոլորշի, $CO_2$, ազոտ, մեթան (առանց $O_2$):

3.Ինչպե՞ս է առաջացել օվկիանոսների աղը։

Անձրևներով լվացված և գետերով բերված հանքային աղեր:

4.Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ գյուղատնտեսության առաջացումը։

Անցում նստակյաց կյանքի, քաղաքակրթությունների սկիզբ:

5.Ի՞նչ էներգիայի աղբյուրներից է մարդը սկսել լայնորեն օգտվել արդյունաբերական ժամանակաշրջանում։

Քարածուխ, նավթ, բնական գազ:

6.Ինչո՞ւ է նավթը կարևոր էներգիայի աղբյուր համարվում։

Էներգիայի խտություն, տրանսպորտային վառելիք, քիմիական հումք:

7.Ո՞ր ոլորտն է օգտագործում մարդկության ջրի մեծ մասը։

Գյուղատնտեսություն (70%):

8.Մոտավորապես որքա՞ն ջուր է անհրաժեշտ 1 կգ տավարի միս արտադրելու համար։

15,000 լիտր ջուր

9.Ի՞նչ է տեղի ունենում անտառների ոչնչացման հետևանքով։

Կենսաբազմազանության կորուստ, էրոզիա, կլիմայի փոփոխություն:

10.Ինչպե՞ս փոխեց գյուղատնտեսությունը մարդու հարաբերությունը բնության հետ։

Ադապտացիայից անցում բնության ձևափոխմանն ու վերահսկմանը:

11.Ինչպե՞ս նավթը փոխեց գյուղատնտեսությունը։

Մեքենայացում և սինթետիկ պարարտանյութեր:

12.Ինչո՞ւ է արդյունաբերական գյուղատնտեսությունը նվազեցնում կենսաբազմազանությունը։

Մոնոկուլտուրաներ, ապրելավայրերի կորուստ, քիմիկատներ:

13.Ինչպե՞ս են ավտոմեքենաները ազդել քաղաքների կառուցվածքի վրա։

Քաղաքների ընդլայնում արվարձաններ, մայրուղիներ, ավտոկայանատեղիներ:

14.Ինչո՞ւ է անտառը կարևոր կլիմայի համար։

CO₂-ի կլանում (ածխածնի կլանիչներ), ջերմաստիճանի կարգավորում:

15.Ինչո՞ւ է ֆիլմը ցույց տալիս, որ Երկրի բոլոր համակարգերը փոխկապակցված են։

Մեկ համակարգի փոփոխությունը շղթայաբար ազդում է մյուսների վրա:

16.Ի՞նչ խնդիր է առաջացնում չափից ավելի ձկնորսությունը։

Ծովային էկոհամակարգերի խախտում, և ձկների տեսակների սպառում:

1.scoring

2.beating

3.interests

4.have fun

5.organise

6.challenge

7.train

1.board

2.captain

3.pleasure

4.concert

5.team

6.classical

1.B up

2.A down

3.C in

4.A off

5.C up

6.A on

7.C out

8.A up

1.for

2.on

3.in

4.on

5.in

6.for

1-ին մակարդակ — հեշտ

1.Որքա՞ն վաղուց է Երկրի վրա առաջացել կյանքը։

3,5-4 միլիարդ տարի առաջ

2.Մոտավորապես ե՞րբ է հայտնվել Homo sapiens-ը

300,000 տարի առաջ (Աֆրիկայում)

3.Ինչպիսի՞ն էր Երկրի սկզբնական մթնոլորտը։

Առանց թթվածնի (O₂)․ հիմնականում ջրային գոլորշի, CO₂, ազոտ, մեթան և ամոնիակ

4.Ինչպե՞ս է առաջացել օվկիանոսների աղը։

Անձրևներից քայքայված ցամաքային ապարների աղերն ու իոնները գետերով լցվել են օվկիանոս

5.Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ գյուղատնտեսության առաջացումը։

Անցում նստակյաց կյանքի, քաղաքների և քաղաքակրթության ձևավորում

6.Ի՞նչ էներգիայի աղբյուրներից է մարդը սկսել լայնորեն օգտվել արդյունաբերական ժամանակաշրջանում։

Ածուխ, ապա՝ նավթ և բնական գազ

7.Ինչո՞ւ է նավթը կարևոր էներգիայի աղբյուր համարվում։

Բարձր էներգախտություն, տրանսպորտային վառելիքի և պլաստմասսայի հիմնական աղբյուր

8.Ո՞ր ոլորտն է օգտագործում մարդկության ջրի մեծ մասը։

Գյուղատնտեսությունը (մոտ 70%)

9.Մոտավորապես որքա՞ն ջուր է անհրաժեշտ 1 կգ տավարի միս արտադրելու համար։

Մոտ 15,000 լիտր

10.Ի՞նչ է տեղի ունենում անտառների ոչնչացման հետևանքով։

Կլիմայի փոփոխություն (CO₂-ի աճ), կենսաբազմազանության կորուստ և հողի էրոզիա

2-րդ մակարդակ — միջին

11.Ինչպե՞ս փոխեց գյուղատնտեսությունը մարդու հարաբերությունը բնության հետ։

Մարդը բնությանը հարմարվելուց անցավ դրա վերափոխմանն ու վերահսկմանը

12.Ինչպե՞ս նավթը փոխեց գյուղատնտեսությունը։

Ապահովեց տեխնիկայի վառելիքը և քիմիական պարարտանյութերի արտադրությունը

13.Ինչո՞ւ է արդյունաբերական գյուղատնտեսությունը նվազեցնում կենսաբազմազանությունը։

Հիմնված է մեկ տեսակի մշակաբույսերի (մոնոկուլտուրա) և քիմիկատների վրա

14.Ի՞նչ կապ կա մսի արտադրության և ջրի սպառման միջև։

Անասնակերի աճեցումն ու խնամքը պահանջում են հսկայական ծավալի ջուր

15.Ինչո՞ւ է քաղաքների արագ աճը բնապահպանական խնդիր ստեղծում։

Առաջացնում է ռեսուրսների գերսպառում, աղտոտում և բնական տարածքների կորուստ

16.Ինչպե՞ս են ավտոմեքենաները ազդել քաղաքների կառուցվածքի վրա։

Քաղաքներն ընդլայնվեցին՝ հարմարեցվելով ճանապարհներին ու ավտոկայանատեղերին

17.Ինչո՞ւ է անտառը կարևոր կլիմայի համար։

Կլանում են CO₂-ը, արտադրում թթվածին և կարգավորում ջերմաստիճանը

18.Ինչո՞ւ է ֆիլմը ցույց տալիս, որ Երկրի բոլոր համակարգերը փոխկապակցված են։

Մեկ տարրի փոփոխությունը օր․՝ անտառահատում շղթայաբար ազդում է ամբողջ կլիմայի վրա

19.Ի՞նչ խնդիր է առաջացնում չափից ավելի ձկնորսությունը։

Ոչնչացնում է ձկնատեսակները և խախտում ծովային էկոհամակարգը

20.Ինչո՞ւ են ճահիճներն ու խոնավ տարածքները կարևոր։

Մաքրում են ջուրը, պաշտպանում ջրհեղեղներից և պահպանում կենսաբազմազանությունը

3-րդ մակարդակ — բարդ և տրամաբանական

21.Ինչո՞ւ կարելի է ասել, որ գյուղատնտեսությունը միաժամանակ և՛ զարգացրեց մարդկությունը, և՛ մեծացրեց բնության վրա մարդու ազդեցությունը։

Տվեց սննդի առատություն և քաղաքակրթություն, բայց բերեց անտառահատումների, հողի հյուծման և էկոհամակարգերի փոփոխման։

22.Ինչո՞ւ է նավթից կախվածությունը վտանգավոր երկարաժամկետ տեսանկյունից։

Նավթը սպառվող է, իսկ դրա այրումն արագացնում է կլիմայի փոփոխությունը (CO₂-ի արտանետումներով)։

23.Ինչպե՞ս կարող է մարդու սպառման աճը ազդել բնության վրա։

Մեծացնում է ռեսուրսների արդյունահանումը, աղտոտվածությունը, թափոնները և հաբիթաթների ոչնչացումը։

24.Ինչո՞ւ չի կարելի բնական անտառը պարզապես փոխարինել ծառերի արհեստական տնկարկով։

Մոնոկուլտուրա են․ չունեն բնական անտառի հարուստ կենսաբազմազանությունն ու կայուն էկոհամակարգը։

25.Ինչպե՞ս է կենսաբազմազանության նվազումը վտանգում նաև մարդուն։

Վտանգում է սննդի արտադրությունը, բույսերի փոշոտումը և մարդու գոյատևումը։

26.Ինչո՞ւ է ֆիլմում մարդու գործունեությունը ներկայացվում որպես Երկրի բնական հավասարակշռության վրա ազդեցություն ունեցող ուժ։

Մարդն իր տեխնոլոգիաներով և ռեսուրսների սպառմամբ վերափոխում է մոլորակի բնական հավասարակշռությունը։

27.Ինչպե՞ս են սննդի արտադրությունն ու էներգետիկան կապված միմյանց հետ։

Սննդի արտադրությունը, տեղափոխումն ու պարարտանյութերը կախված են հանածո վառելիքից։

28.Ինչո՞ւ է ջրի խնդիրը միայն ջրի պակասի խնդիր չէ։

Ոչ միայն պակասի, այլև աղտոտման, անհավասարաբաշխվածության և անարդյունավետ օգտագործման հարց է։

29.Ի՞նչ հիմնական գաղափար է փոխանցում ֆիլմը մարդու և բնության փոխհարաբերության մասին։

Մարդը բնության մասն է․ բնությանը հասցված վնասը վերադառնում է մարդուն։

30.Ինչո՞ւ է ֆիլմի հիմնական գաղափարը ոչ միայն բնապահպանական, այլև մարդկային խնդիր։

Խոսքը ոչ թե լոկ մոլորակը, այլ հենց մարդ տեսակի գոյատևումն ու ապագան պահպանելու մասին է։