1․ Տեքստ
Գարուն է մեկն այն անհամար գարուններից որ զար-արել էին երկիրը և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը աշխարհահ-չակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զար-նեց նա իջավ պարտեզ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին գարնան շնորհներով ու վարդերով պ-նված որ վաղորդ-նի նիրհն էր առնում պարուրված ճերմակաթ-ր շղա-շներով։ Նստեց ծա-կած հասմիկի թփի տակ Սպահանի գորգի վրա և դողդոջ-ն մատներով բռնեց վարդենու այդ գիշեր փ-ած բողբոջը մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թ-թ-ուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։
Աշխարհը վետվետում է անվա-ճան ու սիրավառ ար-եցումով հիշեց Սաադին իր խոսքերը ականջը հավքերի երգին և սպիտակ գլուխը կարմրափ-ի- վարդերի մեջ թաղած։
1․ Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Գարուն է՝ մեկն այն անհամար գարուններից, որ զարդարել էին երկիրը և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը՝ աշխարհահռչակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զարթնեց նա, իջավ պարտեզ՝ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին՝ գարնան շնորհներով ու վարդերով պճնված, որ վաղորդայնի նիրհն էր առնում՝ պարուրված ճերմակաթույր շղարշներով։ Նստեց ծաղկած հասմիկի թփի տակ՝ Սպահանի գորգի վրա, և դողդոջուն մատներով բռնեց վարդենու՝ այդ գիշեր փթթած բողբոջը, մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թրթռուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում, որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։ Աշխարհը վետվետում է. անվաճառ ու սիրավառ արծարծումով հիշեց Սաադին իր խոսքերը՝ ականջը հավքերի երգին և սպիտակ գլուխը կարմրափթիթ վարդերի մեջ թաղած։
2․ Տեքստից գտիր հանրահայտ, թռչուն, զարդարված, առավոտ, սյուք, ունկ բառերի հոմանիշները։
հանրահայտ — աշխարհահռչակ
թռչուն — հավք
զարդարված — պճնված
առավոտ — վաղորդայն
սյուք — հով
ունկ — ականջ
3․ Գտիր մեկ բառ, որ լինի արմատ+հոդակապ+արմատ կառույցի։
ճերմակաթույր ճերմակ արմատ + ա հոդակապ + թույր արմատ
4․ Գտիր մեկ ածանցավոր բառ։
դողդոջուն դողդոջ + ուն
5․ Տեքստից գտիր մեկական ա ներքին և ան արտաքին հոլովների ենթարկվող բառ։
ա ներքին հոլով — գարուն (գարնան), քանի որ ա հոլովիչը մտնում է արմատի մեջ՝ սղելով ու-ն։
ան արտաքին հոլով — երջանկություն երջանկության կամ տխրություն տխրության քանի որ ան հոլովիչը ավելանում է բառի վերջից յուն + ան — յան
6․ Տեքստից գտիր անկանոն և պակասավոր բայերը։
Անկանոն բայ — իջավ (իջնել բայի անցյալ կատարյալը, որի սեռական-տրական անորոշը իջնել է, իսկ անցյալ կատարյալում՝ իջավ / իջա — արդի հայերենում իջնել-ը սովորաբար դասվում է անկանոն կամ շեղվող բայերի շարքին)։
Պակասավոր բայ — է / էին / էր լինել բայի օժանդակ/պակասավոր ձևերը որոնք չունեն լրիվ խոնարհման համակարգ
2․ Տեքստ
Խաչատուրը լուռ մոտեցավ պատուհանի կիսաբաց փե-կին։ Մութ էր։ Դրսից լսվում էր միայն հոր-ացած անձրևի աղմուկը։ Ջրհոր-անից թափվում էր պ-տոր անձրևաջուրը…
Երևի այն երկրում էլ թ-պոտ գիշեր է և անձրև է գալիս կամ էլ պար-կա գիշեր է գարնան փայլփլուն աստղերով։ Տեսնես հիմա ինչ է անում նանին։ Երևի քուրսու վրա ոսպ է փռել և հոգնած աչքերով ջոկում է քարերը։ Հանկար- դռան հետևից ինքը կամաց կանչեր Ես եմ նանի դուռը բաց։ Տիկինն զգաց որ նա մտքերով հեռու էր։ Խաչատուրը դողդոջ-ն ձեռքերը կր-քին ակնդետ նյում էր ականակի- խավարին։ Եթե Խաչատուրը այդ րոպեին գլուխը շրջեր և նայեր տիկնոջը կտեսներ այնպիսի հայա-ք այնպիսի աչքեր որ կմոռանար ցնոր-ը։ Բայց նա լուռ անշարժ նայում էր խավարչտին գիշերին։ Թվաց լսեց շան խուլ կա-կանձ և ասաց
Ինչքան միանման են հաչում շները…
1․ Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Խաչատուրը լուռ մոտեցավ պատուհանի կիսաբաց փեղկին։ Մութ էր։ Դրսից լսվում էր միայն հորդացած անձրևի աղմուկը։ Ջրհորդանից թափվում էր պղտոր անձրևաջուրը… Երևի այն երկրում էլ թրջոտ գիշեր է և անձրև է գալիս, կամ էլ պայծառ գիշեր է՝ գարնան փայլփլուն աստղերով։ Տեսնես հիմա ինչ է անում նանին։ Երևի քուրսու վրա ոսպ է փռել և հոգնած աչքերով ջոկում է քարերը։ Հանկարծ դռան հետևից ինքը կամաց կանչեր. «Ես եմ, նանի՛, դուռը բաց»։ Տիկինն զգաց, որ նա մտքերով հեռու էր։ Խաչատուրը դողդոջուն ձեռքերը կրծքին՝ ակնդետ նայում էր ականակիտ խավարին։ Եթե Խաչատուրը այդ րոպեին գլուխը շրջեր և նայեր տիկնոջը, կտեսներ այնպիսի հայացք, այնպիսի աչքեր, որ կմոռանար ցնորքը։ Բայց նա լուռ, անշարժ նայում էր խավարչտին գիշերին։ Թվաց՝ լսեց շան խուլ կաղկանձ և ասաց. «Ինչքան միանման են հաչում շները…»։
2․ Ընդգծիր ստորոգյալները, որոշիր՝ պարզ են, թե բաղադրյալ։
Պարզ ստորոգյալներ.
մոտեցավ
լսվում էր
թափվում էր
է գալիս
է փռել
ջոկում է
կանչեր
բաց
զգաց
նայում էր (2 անգամ)
շրջեր
նայեր
կտեսներ
կմոռանար
թվաց
լսեց
ասաց
են հաչում
Բաղադրյալ ստորոգյալներ.
մութ էր
թրջոտ գիշեր է
պայծառ գիշեր է
ինչ է անում
ես եմ
հեռու էր
Առաջադրանք 3․
1․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ր.
1. ա-համա-հել, թ-թու-, փ-փու-, մա-մա-,
2. թ-թի-, գ-գի-, մ-մու-, բա-բա-ային,
3. ճմրթել, վերադարձ, երբեք, վերջույթ
4. մ-թմ-թոց, կե-կե-ուն, դա-ձյալ, վա-ձ
2. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում խ.
1. դժբախտ, հախճապակյա, ապխտել, ջախջախել
2. մ-կտալ, ա-բյուր, կ-տար, կմա-ք
3. վ-տալ, ճե-քել, խա-տել, թ-պամած
4. թ-սկան, բա-տակ, պանդ-տել, խե-դուկ
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ծ.
1. մածուցիկ, մտածածին, հալոծք, դարձվածք
2.որ-կալ, մեղվաբույ-, հանկար-, նայվա-ք
3.կառամատույ-, գնա-ք, հանդիպակա-, փղ-կալ
4.կ-կվել, խ-կվել, ցն-ալ, ցն-ել
4. Կազմիր տրված գոյականների հոգնակին․
Մանկավարժ — մանկավարժներ
Գործարք — գործարքներ
Փոքրատառ — փոքրատառեր
Գրագիր — գրագիրներ
Պահանջատեր — պահանջատերեր
Աշխատատեր — աշխատատերեր
Սարալանջ — սարալանջեր
Ջրավազան — ջրավազաններ
Արժեթուղթ — արժեթղթեր
Նիզակակիր — նիզակակիրներ
5. Տրված բառերը տեղադրիր նախադասության մեջ՝ անհրաժեշտ փոփոխություններ անելով։
Շոգ կեսօրին գյուղում կանչում է աքլորը. Կանչի հետ պառավ մի շինական հորանջում է տան ստվերում, ձեռնափայտով ավազին ստվերներ գծում, նրանց հետ փորփրում գլխով անցածը։ (նա, ստվեր, կեսօր, գլուխ)
6. Ո՞ր շարքի բառերն են իրար հոմանիշ․
1. շուրջկալ, ճղակում, շրջափակում, բնկալ
2. ցամաք, անջրդի, ջրազուրկ, խորշակ
3. ոստան, մայրաքաղաք, գահանիստ, թագավորանիստ
4. պայազատ, թագաժառանգ, իշխանազն, սեպուհ











