Ինքնաստուգում

1)Բերե՛ք հեղուկ եւ պինդ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ:
Հեղուկ մետաղներ.

Սնդիկը (Hg) միակ մետաղն է, որը հեղուկ է սենյակային ջերմաստիճանում:
Գալիում (Ga) — հալվում է սենյակային ջերմաստիճանից մի փոքր բարձր և կարող է լինել նաև հեղուկ վիճակում:

Կոշտ մետաղներ.

Երկաթը (Fe) սովորական մետաղ է, որն օգտագործվում է շինարարության և արտադրության մեջ:
Պղինձ (Cu) — Հայտնի է իր հաղորդունակությամբ և օգտագործվում է էլեկտրական լարերում:
Ալյումինը (Al) թեթև և դիմացկուն մետաղ է, որը լայնորեն օգտագործվում է տարբեր ոլորտներում:

2)Բերե՛ք գազային, հեղուկ եւ պինդ ոչ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ:
Գազային ոչ մետաղներ.

Թթվածին (O2) — անհրաժեշտ է շնչառության համար:
Ազոտը (N2) մթնոլորտային օդի հիմնական բաղադրիչն է։
Հեղուկ ոչ մետաղներ.

Բրոմը (Br2) միակ ոչ մետաղն է, որը հեղուկ է սենյակային ջերմաստիճանում։
Սնդիկ (Hg) — Չնայած սնդիկը մետաղ է, կարելի է նշել, բայց ոչ մետաղների համար կարելի է նշել նաև, որ ոչ մետաղների մեծ մասը նորմալ պայմաններում պինդ կամ գազային է:
Կոշտ ոչ մետաղներ.

Ծծումբ (S) — օգտագործվում է արդյունաբերության մեջ և պարարտանյութերի արտադրության մեջ:
Ֆոսֆորը (P) բույսերի համար կարևոր տարր է և հանդիպում է մի քանի ձևափոխություններով (սպիտակ, կարմիր, սև):
Եթե ​​Ձեզ անհրաժեշտ է լրացուցիչ տեղեկություններ, տեղեկացրեք ինձ:

3)Հետեւյալ մեծություններից որո՞նք են բնութագրում
ա) քիմիական տարրը
բ) պարզ նյութը
1)ատոմի զանգվածը, 2)հոտը, 3)հալման եւ եռման ջերմաստիճանները, 4) ատոմի կառուցվածքը, 5) կարծրությունը, 6)ատոմային համարը 7) գույնը, 8)խտությունը:

4. Քիմիական տարրերի հատկությունների տեսան­կյունից պարզաբանե՛ք՝ ո՞ր հատկություններով են իրար նման եւ որո՞վ տարբեր տրված տարրերի զույգերը.
ա. H, Li,
Նման չեն
բ. O, N,
Երկուսն էլ ոչ մետաղական են
գ. Be, Mg,
Երկուսն էլ մետաղական են
դ. Al, Zn
Երկուսն էլ մետաղական են
5. Հիմնականում ո՞ր տարրերից է կազմված Երկրի կեղեւը:
Թթվածին և սիցիլիում
6. Ո՞ր տարրերն են հանդիպում բնության մեջ ազատ վիճակում:

Թթվածին,երկաթ և այլն

7)Քանի՞ տարր կա պարբերական աղյուսակում ներկա պահին․

ա)102
բ)115
գ)118

8)Ո՞ր թվականին է առաջին անգամ հրապարակվել պարբերական աղյուսակը:

Ա)1909 բ)1970 գ)1869

9)Այս տարրն անվանում են «կյանքի և մահվան տարր»

Ա)տիտան բ) ազոտ գ) ծծումբ

10)Ինչպե՞ս է կոչվում այն գազը, որն ապահովում է այրումը:

Ա) ջրածին բ)քլոր գ) թթվածին

Թեմա՝ Զուգահեռագիծ:

Զուգահեռագիծ կոչվում է այն քառանկյունը, որի հանդիպակաց կողմերը զույգ առ զույգ զուգահեռ են:

paralelograms.jpg

Զուգահեռագծի հատկությունները

1. Զուգահեռագծի հանդիպակաց կողմերը հավասար են՝  AB=DC,BC=AD

paralelograms 2.jpg

2. Զուգահեռագծի հանդիպակաց անկյունները հավասար են՝  ∠A=∠C, ∠B=∠D

paralelograms 3.jpg

3. Զուգահեռագծի անկյունագծերը հատման կետով կիսվում են՝ BO=OD, AO=OC

paralelograms 5.jpg

4. Զուգահեռագիծը անկյունագծով բաժանվում է երկու հավասար եռանկյունների՝ ABC և CDA եռանկյունները հավասար են:

paralelograms 6.jpg

5. Զուգահեռագծի յուրաքանչյուր կողմին առընթեր անկյունների գումարը 180 աստիճան է՝ ∠A+∠D=180°

paralelograms 4.jpg

6. Անկյունագծի խաչադիր անկյունները հավասար են՝ ∠BAC=∠ACD,∠BCA=∠CAD

paralelograms 7.jpg

Զուգահեռագծի հայտանիշները

Զուգահեռագծի հայտանիշները թույլ են տալիս պարզելու, թե արդյո՞ք տրված քառանկյունը զուգահեռագիծ է:

1. Եթե քառանկյան երկու կողմերը հավասար են և զուգահեռ, ապա քառանկյունը զուգահեռագիծ է: 

2. Եթե քառանկյան հանդիպակաց կողմերը զույգ առ զույգ հավասար են, ապա քառանկյունը զուգահեռագիծ է: 

3. Եթե քառանկյան անկյունագծերը հատվում և հատման կետով կիսվում են, ապա քառանկյունը զուգահեռագիծ է:  

Օրինակ

1. Կարելի է արդյո՞ք պնդել, որ 4 մ, 4 մ, 6 մ, 6 մ կողմերով քառանկյունը զուգահեռագիծ է:

Պատասխան՝ ոչ, քանի որ տրված չէ, որ հավասար կողմերը հանդիպակաց են:  

2. Զուգահեռագծի հերթականությամբ վերցված կողմերի երկարությունները հավասար են 4 մ, 6 մ, 4 մ, 6 մ : Արդյո՞ք քառանկյունը զուգահեռագիծ է: 

Պատասխան՝ այո, ըստ երկրորդ հայտանիշի:

Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում զուգահեռագիծ։

Զուգահեռագիծ կոչվում է այն քառանկյունը, որի հանդիպակաց կողմերը զույգ առ զույգ զուգահեռ են:

2․ Թվարկել զուգահեռագծի հատկությունները

 AB=DC,BC=AD

3․ Տաթևիկը չափեց զուգահեռագծի երկու անկյունները և ստացավ 27 և 164 աստիճանի մեծություններ: Արդյո՞ք նա ճիշտ էր չափել: Պատասխանը հիմնավորել։

4․ Բերված պնդումներից ընտրիր ճիշտ պնդումները զուգահեռագծերի վերաբերյալ:

ա) Զուգահեռագծի անկյունագծերը զուգահեռ են:

բ) Զուգահեռագծի հանդիպակաց կողմերը զուգահեռ են:

գ) Զուգահեռագծի կից կողմերը զուգահեռ չեն:

5․ Զուգահեռագծի պարագիծը 48 սմ է: Գտեք զուգահեռագծի կողմերը, եթե՝

ա) կողմերից մեկը մյուսից մեծ է 3 սմ-ով, բ) կողմերից մեկը երկու անգամ մեծ է մյուսից:

գ) կից կողմերը հարաբերում են ինչպես 1:3-ի:

6․ Զուգահեռագծի անկյուններից մեկը 40 է, գտեք մյուս անկյունները:

7․  Գտեք զուգահեռագծի անկյունները, եթե դրանցից երկուսի գումարը 100է:

8․ Գտեք ABCD զուգահեռագծի անկյունները, եթե՝

ա)∠A=840

բ) ∠A+∠C=1420

դ) ∠A=2∠B:

Պարապմունք 3

Թեմա՝ Քառանկյուն։

Բազմանկյունը կոչվում է քառանկյունեթե այն ունի 4 կողմ:

Քառանկյունն ունի 4 կողմ4 գագաթ4 անկյուն2 անկյունագիծ:  Ուռուցիկ քառանկյան անկյունների գումարը հավասար է 360°-ի:

Քառանկյան երկու կողմերը կոչվում են հանդիպակաց, եթե  կից չեն: Քառանկյան երկու գագաթները, եթե հարևան չեն, կոչվում են հանդիպակաց գագաթներ:

Նմանապես  սահմանվում է հանդիպակաց անկյունները:

Քառանկյունները լինում են ուռուցիկ և ոչ ուռուցիկ:

Ուռուցիկ քառանկյան յուրաքանչյուր անկյունագիծ քառանկյունը տրոհում է երկու եռանկյան:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

Գծել ուռուցիկ և ոչ ուռուցիկ քառանկյուններ: Նշել գագաթները: Գրել ուռուցիկ քառանկյան հանդիպակաց գագաթները,  հանդիպակաց կողմերը, հանդիպակաց անկյունները, կից անկյունները: 

Գագաթներ-A,B,C,D

Հանդիպակաց գագաթներ-A-C, B-D

Հանդիպակաց կողմեր-AB-DC, AD-BC

Հանդիպակաց անկյուններ-ABC, ADC

Կից անկյուններ-AD,DC,CB,BA

2․ Գտնել ուռուցիկ քառանկյան անկյունները, եթե նրա երեք անկյունները իրար հավասար են, իսկ չորրորդ անկյունը դրանցից յուրաքանչյուրից փոքր է 30օ -ով:

(x-30)+3x=360

x-30+3x=360

4x=360+30

x=390:4

x=97,5

Ստացվում է երեք անկյունները 97,5օ են, իսկ մյուսը՝ 67.5օ:

3․ Գտնել քառանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 12 սմ է, իսկ կողմերից մեկը մյուս կողմերից մեծ է համապատասխանաբար 5 մմ-ով, 6 մմ-ով և 8 մմ-ով:

x+(x-5)+(x-6)+(x-8)=12սմ=120մմ

4x-10=120

4x=139

x=34,75

Այսպիսով, կողմերն են՝ 34.75, 29.75, 28.75, 26.75:

4․ Ուռուցիկ քառանկյան երկու հանդիպակաց անկյունների գումարը 180օ: Ինչի՞ է հավասար մյուս երկու հանդիպակաց անկյունների գումարը:

360օ-180օ=180օ

5․ Գտնել ուռուցիկ քառանկյան անկյունները, եթե դրանք համեմատական են 1, 2, 4, 5 թվերին:

1+2+4+5=12

360օ:12=30օ

30օx2=60օ

4×30օ=120օ

5×30օ=150օ

6․ Քանի՞ կողմ ունի ուռուցիկ բազմանկյունը, եթե նրա անկյունների գումարը 720օ է։

Բազմանկյունը ունի 6 կողմ։