Լաբ․աշխ․Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումասիրում

1.Մեխանիկական տատանումների տարբեր օրինակներ

Օդում տարածվող ձայնային ալիքները

Ճոճանակի շարժումը

Զսպանակի վրա կախված մարմնի վեր ու վար շարժումը

Օվկիանոսի ալիքները

Գետնի տատանումները երկրաշարժի ժամանակ

2.Ի՞նչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին

Բոլոր տատանողական շարժումներին բնորոշ է այն, որ մարմնի դիրքը, արագությունը կամ արագացումն պարբերաբար կրկնվում են որոշակի ժամանակահատվածում:

3.Ո՞ր տատանումներն են անվանում պարբերական

Պարբերական են այն տատանումները, որոնց ընթացքը կրկնվում է հավասար ժամանակահատվածներից հետո:

4.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն

Տատանումների պարբերությունը (T) ժամանակն է, որի ընթացքում մարմինը կատարում է մեկ ամբողջական տատանում:

5.ի՞նչ միավորներվ է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը

Տատանումների պարբերությունը արտահայտվում է վայրկյաններով (s, վրկ):

6.ի՞նչ է տատանումների լայնույթը:ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում;

Տատանումների լայնույթը (AAA) մարմնի առավելագույն շեղումն է հավասարակշռության դիրքից։ Այն արտահայտվում է երկարության միավորներով, օրինակ՝ մետրով (m):

7.ի՞նչ է տատանումների հաճախությունը;Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում

Տատանումների հաճախությունը (fff) այն տատանումների թիվն է, որոնք տեղի են ունենում մեկ վայրկյանում։ Այն արտահայտվում է հերցերով (Hz):

8.Ո՞ր հաճախություննէկոչվում 1Հց;

Եթե մարմինը մեկ վայրկյանում կատարում է 1 ամբողջական տատանում, ապա նրա հաճախությունը հավասար է 1 Հց (1 Hz):

9.Որո՞նք են տատանումների մարման պատճառները

Տատանումները մարում են հետևյալ պատճառներով՝

  • Դիմադրողական ուժերի (օդի դիմադրություն, շփում) առկայություն
  • Էներգիայի աստիճանական կորուստ ջերմության տեսքով

10.Ինչու՞ են ճոճանակը համարում տատանողական համակարգ

Քանի որ ճոճանակը կատարում է պարբերաբար կրկնվող շարժում հավասարակշռության դիրքի շուրջ, այն համարվում է տատանողական համակարգ:

11.Ո՞ր տատանումներն են անվանում ազատ:

Ազատ տատանումներ են այն տատանումները, որոնք տեղի են ունենում համակարգի ներսում եղած ուժերի ազդեցությամբ՝ առանց արտաքին ուժերի միջամտության:

12.Ո՞ր տատանումներն են անվանում հարկադրական

Հարկադրական տատանումներ են այն տատանումները, որոնք առաջանում են արտաքին պարբերաբար գործող ուժի ազդեցությամբ:

13.Ի՞նչ է զսպանակավոր ճոճանակը

Զսպանակավոր ճոճանակը մեխանիկական համակարգ է, որտեղ մարմինը կապված է զսպանակի հետ և կարող է տատանվել վեր ու վար զսպանակի առաձգական ուժի ազդեցությամբ:

 14. Ի՞նչ է մաթեմատիկական ճոճանակը

Մաթեմատիկական ճոճանակը իդեալականացված մոդել է, որը բաղկացած է զանգվածով աննշան թելի վրա կախված փոքր մարմնից, որը կարող է տատանվել ձգողական ուժի ազդեցությամբ:

15.Էներգիայի ինչ փոխակերպումներ են  տեղի ունենում ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ

Ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ էներգիան փոխակերպվում է պարբերաբար՝

  • Կինետիկ էներգիա → Պոտենցիալ էներգիա
  • Պոտենցիալ էներգիա → Կինետիկ էներգիա

16․Ի՞նչ է ռեզոնանսը

Ռեզոնանսը ֆիզիկական երևույթ է, երբ համակարգը ենթարկվում է արտաքին ուժի ազդեցության, որի հաճախությունը համընկնում է համակարգի սեփական հաճախությանը, ինչի հետևանքով տատանումների լայնույթը կտրուկ մեծանում է:

17.Որքան է սեփական տատանումներ կատարող ճոճանակի լրվ մեխանիկական էներգիան:

Սեփական տատանումներ կատարող ճոճանակի լրիվ մեխանիկական էներգիան մնում է հաստատուն (առանց դիմադրողական ուժերի), և այն հավասար է

E=12mv2+12kx2E = \frac{1}{2} m v^2 + \frac{1}{2} k x^2E=21​mv2+21​kx2

որտեղ mmm՝ մարմնի զանգվածն է, v՝ արագությունը, k՝ զսպանակի կոշտության գործակիցը, իսկ x՝ շեղումը հավասարակշռության դիրքից: