Հայ գրերի պատմական նշանակությունը
405 թ․ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց այբուբենը, ինչը նպաստեց հայ լեզվի ու մշակույթի պահպանմանը։ Նշանագրերի գյուտից հետո թարգմանվեցին կարևոր գրքեր, ձևավորվեց հայկական գրականություն։ Մաշտոցը և Սահակ Պարթևը բացեցին դպրոցներ տարբեր վայրերում, ինչի շնորհիվ կրթությունը տարածվեց և ուժեղացավ ազգային ինքնությունը։
1․Ինչու է կարևոր, որ միտոզի ժամանակ քրոմոսոմները ճշգրիտ բաժանվեն երկու դուստր բջիջների միջև?(Ինչ հետևանքներ կարող են լինել սխալ բաժանման դեպքում?)
Կարևոր է որ միտոզի ժամանակ քրոմոսոմները ճշգրիտ բաժանվեն որովհետև յուրաքանչյուր դուստր բջիջ պետք է ստանա նույն գենետիկական նյութը Եթե բաժանումը սխալ է կարող են առաջանալ քրոմոսոմների ավելացում կամ պակաս բջջի աշխատանքի խանգարում կամ մահ ուռուցքային փոփոխություններ
2․Միտոզի ո՞ր փուլում են քրոմոսոմները դասավորվում բջջի միջին հարթությունում և ինչու է դա անհրաժեշտ։
Քրոմոսոմները բջջի միջին հարթությունում դասավորվում են մետաֆազի ընթացքում Դա անհրաժեշտ է որպեսզի քրոմատիդները հավասար ու ճիշտ բաժանվեն երկու բևեռների միջև և չլինեն սխալներ
3․Ի՞նչ դեր ունեն ցենտրիոլները (կամ ցենտրոզոմները) միտոզի ընթացքում։
․ Ցենտրիոլները կամ ցենտրոզոմները միտոզի ընթացքում ձևավորում են բաժանման ցանցը դրանք ուղղորդում են միկրոխողովակները որոնք կցվում են քրոմոսոմներին և քաշում քրոմատիդները դեպի բջջի հակառակ բևեռները ապահովելով ճշգրիտ բաժանում
4․Ինչ տարբերություն կա պրոֆազի և տելոֆազի միջև՝ ինչպես են փոխվում քրոմոսոմները այդ փուլերում։
Պրոֆազի ընթացքում քրոմոսոմները խտանում են դառնում ավելի կարճ և տեսանելի միջուկային թաղանթը քանդվում է և սկսում է ձևավորվել բաժանման ցանցը Տելոֆազի ընթացքում քրոմոսոմները դարձյալ բարակում են թուլանում վերականգնվում է միջուկային թաղանթը և բջիջը մոտենում է վերջնական բաժանմանը
5․Ինչո՞ւ է միտոզը համարվում բազմաբջիջ օրգանիզմների աճի և վերականգնման հիմքը։
Միտոզը համարվում է բազմաբջիջ օրգանիզմների աճի և վերականգնման հիմքը որովհետև դրա միջոցով ավելանում են նոր բջիջներ փոխարինվում են վնասվածները և պահպանվում է գենետիկական ամբողջականությունը ինչը հնարավորություն է տալիս օրգանիզմին աճել և վերականգնվել
1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր
2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48
3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ
4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ
5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ
1․ Ո՞րն է բակտերիաների հիմնական առանձնահատկությունը․
ա) Ունեն բջջային կորիզ
բ) Ունեն մեմբրանային օրգանոիդներ
գ) Չունեն ձևավորված կորիզ և մեմբրանային օրգանոիդներ
դ) Դրանք բազմաբջիջ օրգանիզմներ են
2․ Ո՞րն է վիրուսի առանձնահատկությունը բակտերիայի համեմատ․
ա) Ունի բջջային կառուցվածք
բ) Կարող է ինքնուրույն բազմանալ
գ) Ունի բջջապատ և ցիտոպլազմա
դ) Չունի բջջային կառուցվածք և բազմանում է միայն այլ բջջում
3․ Ո՞ր հիվանդությունն է առաջացնում վիրուսը․
ա) Տուբերկուլյոզ
բ) Բոտուլիզմ
գ) Գրիպ
դ) Սիբիրյան խոց
4․ Ինչպե՞ս են բակտերիաները բազմանում․
ա) Բջջամասնությամբ (միտոզով)
բ) Սպորների միջոցով
գ) Պարզ բաժանմամբ
դ) Բողբոջմամբ
5․ Ո՞րն է բակտերիաների դրական դերը մարդու կյանքում․
ա) Բոլորը հարուցիչներ են
բ) Միայն հիվանդություններ են առաջացնում
գ) Օգտագործվում են հակաբիոտիկների ոչնչացման համար
դ) Օգտագործվում են կաթնաթթվային մթերքների, դեղերի և կենսատեխնոլոգիայի մեջ
6․Ի՞նչ հիմնական բաղադրիչներից է կազմված վիրուսը․
ա) Ցիտոպլազմա, բջջապատ և կորիզ
բ) Ռիբոսոմներ, ԴՆԹ և մեմբրանա
գ) Գենետիկական նյութ (ԴՆԹ կամ ՌՆԹ) և սպիտակուցային պատյան (կապսիդ)
դ) Բջջային մեմբրանա և օրգանոիդներ
Մարկ Հարությունյանի բլոգ 