Ամփոփիչ հարցեր/բանավոր պատասխանելու համար/գրավոր

1. Բացատրել բառերը՝ պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ։

Պանիսլամիզմ — բոլոր մահմեդականների միավորման գաղափար։

Պանթյուրքիզմ — բոլոր թյուրքախոս ժողովուրդների միավորման գաղափար։

2. Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները։ Միջազգային արձագանք։

Համիդյան ծրագիր — Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքականություն՝ ուղղված հայության ճնշման ու բնաջնջման։

Հետևանքներ — 1894–1896 թթ. հարյուր հազարավոր հայեր զոհվեցին, բնակավայրեր ավերվեցին։

Միջազգային արձագանք — դատապարտում եղավ, բայց գործնական միջամտություն՝ ոչ։

3. Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայրսությունների տիրապետության տակ 20-րդ դարի սկզբում։

Ռուսական կայսրություն — հայերը ունեին ավելի ապահով կյանք, դպրոցներ ու մշակույթ։

Օսմանյան կայսրություն — հայերը ճնշվում էին, ենթարկվում ջարդերի ու բռնությունների։

4. Ինչ է Հայկական հարցը, Հայկական հարցի վերաբացումը 1912-1914թվականներին։

Հայկական հարցը — Օսմանյան կայսրությունում հայերի իրավունքների ու անվտանգության խնդիրը։

Վերաբացումը (1912–1914) — եվրոպական տերությունները նորից առաջ քաշեցին հայկական բարեփոխումները, բայց պատերազմը խափանեց դրանց իրականացումը։

5. Առաջին համաշխարային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը։

Պատերազմ և ցեղասպանություն — 1915 թ․ Օսմանյան իշխանությունները իրականացրին հայերի ցեղասպանություն։

Հետևանքներ — 1,5 մլն զոհ, հայրենիքի կորուստ, սփյուռքի ձևավորում։

Դատապարտում — ցեղասպանությունը ճանաչվել ու դատապարտվել է բազմաթիվ պետությունների կողմից։

6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։

Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր (1918) — Ռուսաստանը դուրս եկավ Առաջին համաշխարհային պատերազմից և զիջեց տարածքներ Գերմանիային ու Օսմանյան կայսրությանը, ինչը նրանց տվեց առավելություն։

7. Բաթումի խորհրդաժողովը։

Բաթումի խորհրդաժողով (1918) — քննարկվեց Հարավային Կովկասի խաղաղ կարգավորումը, սահմանները և հարաբերությունները Օսմանյան կայսրության հետ, սակայն վերջնական համաձայնություն չհասավ։

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, ՀՀ-ի հռչակումը Բաթումի պայմանագիրը։

Մայիսյան հերոսամարտեր (1918) — հայերի պայքար թուրք-թաթարական ուժերի դեմ։

Հռչակում (28 մայիս 1918) — ստեղծվեց Հայաստանի անկախ Հանրապետությունը։

Բաթումի պայմանագիր (4 հունիս 1918) — սահմանվեց Հայաստանի տարածքային իրավունքը Օսմանյան կայսրության հետ։

9. Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։

Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում (1919–1920) — քննարկվեց հայերի իրավունքների պաշտպանությունը և Հայաստանի սահմանների ճանաչումը, բայց իրական վերականգնումը չկատարվեց։

10. Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․ ՀՀ-ի անկումը։

Հայաստանը 1920 թ․ — խորհրդային Ռուսաստան և Մուստաֆա Քեմալ ճնշեցին, Հայաստան ներխուժեց կարմիր բանակը, և անկախ Հանրապետությունը խորհրդայնացավ։

11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 19-դարի վերջ 20-րդ դարի սկիզբ։

Ռուսաստան — համեմատաբար անվտանգ, մշակութային ու կրթական իրավունքներ։

Օսմանյան կայսրություն — ճնշումներ, բռնություններ, համիդյան ջարդեր։

Պարսկաստան/Իրան — խաղաղ, առևտրային ու մշակութային կապեր։