English 14.10.2024

What are some sports you like watching? Why?

I enjoy watching soccer for its fast-paced action and teamwork. The excitement of a last-minute goal can really get the adrenaline pumping! I also like basketball because of the athleticism and skill involved, especially during high-scoring games and buzzer-beaters.

Another sport I find interesting is rugby; the physicality and strategy make it captivating to watch. Each sport brings its own unique dynamics and drama, which adds to the overall enjoyment!

What are some sports you dislike watching? Why?

I’m not a big fan of watching golf. While I can appreciate the skill involved, it often feels slow-paced and less engaging compared to more dynamic sports. I also find that baseball can sometimes drag on, especially during games that lack action or excitement. Both sports have their merits, but they just don’t hold my attention as much as others do!

Do you play any sports? If so, which ones?

Karate

Would you like to learn how to play a sport or do an activity? What would you like to learn?

I’d love to learn rock climbing! It seems like a fantastic combination of physical challenge and mental problem-solving, plus it offers the chance to connect with nature. The variety of techniques and routes also keeps it interesting, and I think it would be a rewarding experience overall!

Why are sports so popular?

  1. Community: Sports bring people together. Fans and teams create a sense of belonging and community.
  2. Health: Physical activity is important for health. People play sports to stay fit and feel better.
  3. Emotions: Sports evoke strong emotions – joy, tension, excitement. Competition and winning bring satisfaction.
  4. Entertainment: For many, sports are a way to have fun, whether playing, watching, or competing.
  5. Tradition: Many sports have deep historical and cultural roots that add to their significance.
  6. Accessibility: Most sports can be played at almost any age and with a variety of physical abilities.

Do you know of any interesting or strange sports or activities?

Interesting idea! I would like to combine skateboarding and mountaineering. Imagine: skateboarding on rocky routes with elements of tricks and descents! It would add dynamics to climbing and a new form of expression to skateboarding. Do you think this would be interesting?

What two sports would you like to mix?

I think mixing parkour with gymnastics could be really exciting! Parkour emphasizes fluid movement and agility, while gymnastics showcases strength and precision. Combining them could create a dynamic sport that highlights creativity in movement, allowing participants to navigate obstacles with grace and acrobatics. It would add an element of artistic expression to physical challenges!

Do you prefer to watch sports or play them? Why

I definitely prefer playing sports! Participating offers a hands-on experience that’s both physically engaging and socially rewarding. There’s something special about the thrill of being in the game, the camaraderie with teammates, and the personal growth that comes from challenging oneself. Watching can be enjoyable, but nothing quite compares to the excitement and satisfaction of actively playing!

What do you think is the most dangerous sport?

auto and motorsports

Պարապունք 9

Թեմա՝ Ուղղանկյուն

Ուղղանկյուն կոչվում է այն զուգահեռագիծը, որի բոլոր անկյունները ուղիղ են:

taisnstūris.JPG

Ուղղանկյան հատկությունները

Քանի որ ուղղանկյունը զուգահեռագիծ է, ապա այն ունի զուգահեռագծի բոլոր հատկությունները:

1. Ուղղանկյան հանդիպակաց կողմերը հավասար են՝ AB=CD, BC=AD

taisnstūris 1.JPG

2. Ուղղանկյան յուրաքանչյուր անկյուն 90° է:

Հետևաբար, հանդիպակաց անկյունները հավասար են և կողմին առընթեր անկյունների գումարը 180° է:

taisnstūris 2.JPG

3. Ուղղանկյան անկյունագծերը հատման կետով կիսվում են՝ BO=OD AO=OC

Նաև՝ BO=OD=AO=OC (տես, միայն ուղղանկյուններին բնորոշ, վեցերորդ հատկությունը):

taisnstūris 3.JPG

4. Անկյունագիծը ուղղանկյունը բաժանում է երկու հավասար ուղղանկյուն եռանկյունների:

taisnstūris 4.JPG

5. Անկյունագծին առընթեր խաչադիր անկյունները հավասար են:

taisnstūris 6.JPG

Միայն ուղղանկյուններին բնորոշ հատկություն

6. Ուղղանկյան անկյունագծերը հավասար են՝ BD=AC

taisnstūris 3.JPG

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում ուղղանկյուն։
Ուղղանկյուն կոչվում է այն զուգահեռագիծը, որի բոլոր անկյունները ուղիղ են

2․ Ուղղանկյան հատկությունները։

1. Ուղղանկյան հանդիպակաց կողմերը հավասար են՝ AB=CD, BC=AD
2. Ուղղանկյան յուրաքանչյուր անկյուն 90° է:
3. Ուղղանկյան անկյունագծերը հատման կետով կիսվում են՝ BO=OD AO=OC
4. Անկյունագիծը ուղղանկյունը բաժանում է երկու հավասար ուղղանկյուն եռանկյունների:
5. Անկյունագծին առընթեր խաչադիր անկյունները հավասար են:

3․ Ուղղանկյան մի կողմը 11 սմ է, իսկ մյուս կողմը 4 սմ-ով մեծ է: Հաշվել ուղղանկյան պարագիծը:

11 + 11 = 22
15 + 15 = 30
P = 22 + 30 = 52

4․ Ուղղանկյան անկյունագծերի հատման կետի հեռավորությունները կից կողմերից 6 սմ և 8 սմ են:
Գծել գծագիրը և հաշվել ուղղանկյան պարագիծը:

taisnstūris 3.JPG

6 * 2 = 12
8 * 2 = 16
P = 2(12 + 16) = 28 * 2 = 56

5․ Ուղղանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 5:8, իսկ պարագիծը 15 սմ է: Հաշվել ուղղանկյան կողմերը:

2 * 5x + 2 * 8x = 15
10x + 16x = 15
26x = 15
x = 15/26
5 * 15/26
8 * 15/26

Գործնական աշխատանք ուղղագրությունից․11․10

24.Յուրաքանչյուր շարքում կետերը փոխարինի՛ր նման հնչողություն ունեցող տրված արմատներով:
Ող, ոխ, ուղտ, ուխտ, թյուր, թույր, բույր, բյուր, բարկ, բարք, վարկ, վարք, աղտ, ախտ:
Թոք…, …ոտել,
…ակալ, …նաշար,
…ուբարք, …աբեկել
…տադրուժ, …ատեր,
վարքու…, …ություն,
…իմացություն, ձյունա…,
համ…, …ավոր:
25.Կետերը փոխարինի՛ր կրկնակ բաղաձայններով:
ճ..ալ, բ..ալ, ֆ..ալ, թ..ալ, ու..ակի, ու..անկյուն, Ա..ա, Է..ա, թռչու..եր, հենարա..եր, ի..սուն, ի..ական, օ..ան, ե..որդ, չո..որդ, տա..ական, տա..ալուծել, անդո.., բե..ի, մ..կածուփ:

  1. Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ ն (ո՞ր դեպքում է ն գրվում):
    Ա.բնական, ա.բիոն, ա.բոդջ, ա.պամած, ա.պայման, զա.բյուղ, ա.բասիր, ա.փոփել, ա.փոփոխ, ա.պետք, ա.բարել, ա.բարտավան:

27.Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
«Օ.ային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է ա.պտուղ եր.ակա.ություն, իզուր երազան., անիրագործելի պլա..եր: Այդ արտահայտությունը վերագրում են քրիստոն..կան քարոզի. Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատությու..երից մեկում խոսում է օ.ային շինարարության մասին: Հետագա.ում մարդի. այդ արտահայտությունը գործածում են ձ.ափոխված` «Օ.ային ամրոց» ձ.ով:

30.Բաց թողնված տառերը լրացրու՛:
Մար.ուն իր ամբո.. կյան.ում ուղեկցում է ձայնը: Մար.ը բացար.ակ լռության պայմա..երում վատ է զգում. նրան պատում է երկ..ղի ու անհարմարության զգացում: Բացար.ակ լռությունը խա.արում է մար.ու ն..րդային համակարգն այնպես, ինչպես և անվեր. աղմուկը: .րոտը, հրաբու.ների ձայնը, ծովային մ..իկները և այլ աղմուկներ անհանգստացնում են մարդուն: Կան բնական աղմուկներ .լ, ինչպես թռ.ու..երի դայլայլը, ա..յուրների կարկաչ..նը, ծովի ալիքների համ.նթաց ճողփ..նը, հաճելի են մար.կանց համար, բարերար են ներգործում նրանց ն..րդային համակար.ի վրա: Տհաճ աղմուկը քայքայում է մար.ու առո..ությունը: Աղմուկի հետ են կապվում լսողության կորուստը, ն..րդահոգեկան հիվանդությու..երի աճը, ֆիզիկական և մտա.որ ըն.ունակություն..երի նվազումը:

Ромашка

Урок 1.

Дети прибежали домой и, перебивая друг друга, стали рассказывать о своём открытии.

— Мама, мы нашли странный цветок!

— Он растёт за домом, около клёна с красными листьями.

— Мы не знаем его названия. Белое колёсико с жёлтой сердцевинкой. Он похож, наверное, на маленькое солнце с белыми лучами. Ты не знаешь, что это за цветок?

Приходили соседи, разглядывали таинственного новосёла. Одни говорили, что в природе появился новый вид. Другие не исключали, что цветок  — инопланетянин, семечко занесло на Землю потоком космических частиц. Третьи глубокомысленно молчали. Но никого цветок не оставил равнодушным.

И тогда вспомнили о бабушке. Бабушке было сто лет. Она жила в том далёком времени, о котором люди знают только по книгам. Бабушка долго смотрела на цветок, не веря своим глазам, и молчала. Потом сняла очки, словно они мешали ей рассмотреть удивительное растение, и дети заметили на глазах у бабушки слёзы.

— Это ромашка,  — тихо сказала бабушка, ставшая совсем грустной.

— (Ро-маш-ка,  — по слогам повторили дети.  — Мы никогда не слыхали про ромашку. Она из Африки или Австралии?

— Она из моего детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек. Людям казалось, что выпал тёплый летний снег. Из ромашек плели венки. Когда я провожала дедушку на войну, то подарила ему ромашки. От детства до старости человеку светило маленькое солнце с белыми лучами. А потом ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.

— Зачем?  — четыре непонимающих глаза смотрели на бабушку, а она молчала, не зная, что ответить.

— Срывали, наверное, просто так.

Бабушка опустилась на траву и наклонилась к ромашке. Потом посмотрела на детей внимательно, и глаза её стали сухими:

— Мы виноваты перед вами, дети!

(По Ю. Яковлеву)

Вопросы к представленному тексту:

1.Как бабушка реагирует на цветок?

Бабушка реагирует со слезами.

2. Что дети узнали о ромашке от бабушки?

Дети узнали о ромашке что этот цветок был из детва бабушки и его срывали.

3. Почему бабушка считает, что люди виноваты перед детьми?

Бабушка считают что люди виноваты потому-что люди не сказали детям что эти цветы срывать нельзя потому что их мало. Но и люди тоже срывали.

4. Какая роль бабушки в тексте и как её реакция влияет на детей?

Роль бабушки это передать детям что природу портит нельзя.

5. Какое значение имеет ромашка в контексте всего текста?

Ромашка в тексте имеет значение природа а природу портите нельзя.

6.Что вы думаете о том, что люди, проходя мимо, срывали ромашки? Как это может быть связано с современными проблемами окружающей среды?

Я думаю что срывать цветы нельзя. А на природу это плоха влияет.

7. Как, по вашему мнению, современные дети могут узнать о растениях и их значении так же, как и бабушка?

Они могут узнать из интернета или их могут рассказать их родители. Но дети все ровно срывают и не думают о последствиях.

Задания к представленному тексту:

1. Определите и запишите лексическое значение слова «венки» из предложения 26.

2. Объясните значение пословицы «Как аукнется, так и откликнется», запишите Ваше объяснение.

3. Запишите слова с правильными орфограммами, используя текст в качестве примера:

  • «Дети нашли ________ (цветок), который был похож на маленькое ________ (солнце) с белыми лучами.»
  • «Когда я провожала дедушку на ________ (война), то подарила ему ромашки.»
  • «Соседи разглядывали таинственного ________ (новосёл).»

Урок 2.

Прочитайте правило и выполните задания.

Однозначные слова — слова, у которых есть только одно лексическое значение, например: сорока, жёлтый, мечтать.

Многозначные слова — слова, у которых есть два и более лексических значения, например: ножка, шляпка, идти.

Давай попробуем определить значение слова нос (носик).

Нос бывает у человека или животного, у корабля и даже у туфель; носик есть у чайника.
Что же объединяет все эти примеры? Общее значение — выступающая часть чего-либо.
Вот как объясняет лексическое значение слова нос толковый словарь.

НОС, -а (-у), о носе, в (на) носу, мн. -ы, -ов, м. р.
1. Орган обоняния, находящийся на лице у человека и на морде у животных. Прямой нос. Нос с горбинкой. Вздёрнутый нос. У больной собаки горячий нос.
2. Передняя часть судна. Корабельный нос. Нос лодки.
3. Птичий клюв. Дятел долбит носом.

Задание 1

Задание 2

Задание 3

Творческие задания (одно на выбор):

1. Напишите письмо бабушке:

  • Напишите письмо от лица детей бабушке, в котором вы выражаете благодарность за её объяснение и делитесь своими мыслями о ромашке.

2.  Создайте иллюстрацию:

  • Нарисуйте иллюстрацию сцены, где бабушка смотрит на ромашку и плачет. Постарайтесь передать атмосферу и эмоции этой сцены.

3.  Представьте своё открытие:

  • Опишите, какое растение или объект вы нашли бы и принесли своим близким. Как бы вы описали его и какие эмоции это бы вызвало у вас и у окружающих?

Նյարդային համակարգեր

Նյարդային համակարգի հիվանդությունները մի խումբ են, որոնց դեպքում ախտահարվում է նյարդային համակարգը։ Կան ավելի քան 600 հիվանդություններ, ներառյալ ժառանգական, վարակային, ուռուցքային, աուտոիմուն ախտահարումներ, ցնցումային հիվանդություններ (օր.՝ էպիլեպսիա), սիրտ-անոթային ծագման ախտահարումներ (օր.՝ կաթված), բնածին և զարգացման արատներ, դեգեներատիվ հիվանդություններ։

Նյարդային համակարգի հիվանդությունները

Կան հազարավոր վիճակներ, որոնք սկսվում կամ ազդում են նյարդային համակարգի վրա, այդ թվում՝

  • դեգեներատիվ հիվանդություններ, օրինակ՝ ցրված սկլերոզ
  • ինսուլտ
  • ողնուղեղի վնասվածքներ
  • ցնցումային հիվանդություններ
  • քաղցկեղ, օրինակ՝ ուղեղի ուռուցքներ
  • վարակներ

Ի՞նչ ախտանիշներ կարող են առաջանալ

Կան նյարդային համակարգի հետ կապված որևէ խնդրի առկայության մասին «հուշող» շատ տարբեր ախտանիշներ՝

  • գլխացավեր
  • մշուշոտ տեսողություն կամ տեսողության այլ խանգարումներ
  • ընդհանուր թուլություն և հոգնածության զգացում
  • վարքագծային փոփոխություններ
  • հավասարակշռության խանգարումներ
  • մկանային ուժի թուլություն կամ կորուստ
  • աղավաղված խոսք
  • հիշողության կորուստ 

Ավելի մանրամասն տեղեկության համար։

Կենսաբանություն 16.09-20.09․2024

Օրգանիզմի կենսական գործառույթների կարգավորման եղանակները:Գեղձեր,տեսակները,ֆունկցիաները:

Լրացուցիչ աշխատանք:

Նկարագրեք որևէ գեղձի ֆուկցիայի խանգարման հետևանքով առաջացած հիվանդություն, եթե ունեք բժիշկ բարեկամ , վերցրեք հարցազրույց որևէ գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարման հետևանքով առաջացած հիվանդության վերաբերյալ և պատրաստեք ուսումնական նյութ:

Պապիկիս մոտ 65-70 տարեկան հասակում առաջացել էր տասներկումատնյա աղիքի խանգարում, ինչի հետևանքով նա խնդրի բացահայտումից երեք տարի անց մահացել է։ Իր մոտ լայնացել էր այդ աղիքը, և ներսից թարախակալվել։ Այն նաև չէր կատարում իր ֆունկցիան, ինչի հետևանքով պապիկս դիետաներ էր պահում սնունդը հեշտ մարսելու համար։

Տեղեկություն գեղձերի մասին

Էվոլյուցիայի ընթացքում մարդու օրգանիզմում ձևավորվել են հատուկ օրգաններ՝ գեղձեր, որոնցում առաջանում են կենսաբանական ակտիվ նյութեր և ազդում օրգանների կենսագործունեության վրա։ Գոյության ունի գեղձերի 3 տեսակ՝ արտազատական, ներզատական և խառը։ Արտազատական գեղձերն ունեն ծորաններ, որոնցով նյութերն արտազատվում են օրգանների խոռոչների միջև կամ մաշկի մակերևույթին։ Արտազատական գեղձերից են արցունքագեղձերը, թքագեղձերը, քրտնագեղձերը և այլն։ Ներզատական գեղձերը չունեն ծորաններ, որոնք օժտված են հեռադիր ազդեցությամբ ու կենսաբանորեն բարձր ակտիվությամբ։ Դրանք սպիտակուցային,ճարպային կամ այլ բնույթի նյութեր են։ Արյան հունով տարածվում են ամբողջ օրգանիզմում և ուրույն ազդեցություն ունենում որևէ գործընթացի վրա՝ փոփոխվում են օքսիդացման գործընթացների ակտիվությունը, բջջաթաղանթների թափանցելիությունը, սպիտակուցների, ճարպերի ու ածխաջրերի սինթեզը, դրդում կամ արգելակում օրգանների աշխատանքը,բջիջների ու հյուսվածքների ձևավորումը, օրգանիզմի աճը, զարգացումը և այլն։

Ներզատական գեղձերից են մակուղեղը, վահանագեղձը, ուրցագեղձը, մակերիկամները, ենթաստամոքսային գեղձի կղզյակային հատվածը, սեռական ու այլ գեղձեր։ Վերջին երկու գեղձերը կոչվում են խառը, քանի որ օժտված են ներզատական և արտազատական ֆունկցիաներով։ Ներզատական գեղձերից բացի հորմոններ են ներզատում նաև ստամոքս-աղիքային համակարգը, կենտրոնական նյարդային համակարգը, որոշ օրգաններ ու հյուսվածքներ։ Հաճախ նրանց միավորում են սփռուն ներզատական համակարգի մեջ։Կան նաև խառը գեղձեր, որոնք ունեն և ներզատիչ և արտազատիչ մասեր։

Կենսաբանություն 09.09-13.09.2024

Մարդու օրգաններ,բջիջհյուսվածք,օրգան-համակարգեր, հյուսվածքներ, դրանց տեսակները:

Լրացուցիչ աշխատանք:

Գտիր հետաքրքիր տեղեկություններ հյուսվածքների , բջիջների կառուցվածքների վերաբերյալ,պատրաստիր ուսումնական նյութ:

Մարդու բջիջների երկարությունը 10-30 միկրոն է (0,01-0,0 բազմազան են. արյան բջիջները կլորավուն են, մաշկի բջիջները՝ բազմանիստ, գեղձերի մեծ մասի բջիջները՝ բջիջները՝ իլիկաձև կամ թելանման, նյարդային բջիջները։ Ամենամանր բջիջները թրոմբոցիտներն են՝ մոտ 2 միկրոն (0,002 մմ), ամենախոշորը ձվաբջիջը 150 միկրոն (0,15 մմ): Նյարդաթելերի երկարությունը կարող է հասնել 1 մետրի։

Մարդու օրգանիզմում կան 104 թվաքանակով բջիջներ։

Մարմնի 75 կգ միջին զանգվածով հասուն մարդու օրգանիզմում պարունակ- վում է մոտ 70 կգ թթվածին, ածխածին, ջրածին և ազոտ, մոտ 2 կգ կալցիում և 900 գ ֆոսֆոր, մի քանի գրամ կալիում, ծծումբ, նատրիում և քլոր, մոտ 6 գրամ երկաթ։

Բջիջների երկու հիմնական տեսակ կա.
Պրոկարիոտները Երկրի վրա կյանքի ամենավաղ և հիմնական ձևերն էին:
Մարմնում ավելի շատ բակտերիաներ կան, քան մարդու բջիջները:
Բջիջները պարունակում են ԴՆԹ:
Բջիջները պարունակում են կառուցվածքներ, որոնք կոչվում են օրգանելներ, որոնք ունեն հատուկ դերեր:

Ածական անուն.08.10

110.Տրված գոյականները չորս խմբի բաժանի՛ր ըստ կազմության:

Մայրցամաք, գոյություն, գետին, ողբերգություն, գազան, նախաճաշ, ցնցում, արտասահման, ճամփա, ուժ, զոհ, նավ, նավահանգիստ, նավակ, հայրենիք, վերադարձ, մայրաքաղաք, օտարամոլություն:

Պարզ բառեր-գազան, ուժ, զոհ, նավ, ճամփա
Բարդ բառեր-մայրացամաք, նախաճաշ,արտասահման, նավահանգիստ, մայրաքաղաք, վերադարձ
Պարզ ածանցավոր-գոյություն, գետին, ցնցում, նավակ, հայրենիք
Բարդ ածանցավոր-ողբերգություն, օտաևամոլություն

111.Տրված գոյականներից նորերը կազմի՛ր` ուհի, ստան, ոց, ություն ածանցներով:

Հայ, դպիր, այգի, հնոց, բույր, ծառ, բժիշկ, պարսիկ:

Հայ – Հայաստան, հայուհի
Դպիր – դպրոց,ծ
Այգի – այգեստան
Հնոց – հնություն
Բույր – բուրաստան
Ծառ – ծառաստան
Բժիշկ – բժշկուհի, բժշկություն
Պարսիկ – պարսկաստան, պարսկուհի

112.Տրված բայերից  ածանցավոր գոյականներ կազմի՛ր և ածանցներն ընդգծի՛ր:

Նկարել, գրել, զարթնել, թափել, ուսուցանել, քերել, վարել, հաճախել, բախել, հնչել, վազել, հանել, շարժել, մոտենալ, կոշտանալ:

Նկարել – նկարչություն, նկարչական, նկարիչ
Գրել – գրություն
Զարթնել – զարթուցիչ
Թափել – թափել
Ուսուցանել – ուսուցում
Քերել – քերիչ
Վարել – վարիչ, վարում
Հաճախել – հաճախակի
Բախել – բախում
Հնչել – հնչյուն
Վազել – վազող
Հանել – հանող
Շարժել – շարժում
Մոտենալ – մոտեցում
Կոշտանալ – կոշտանալ

113.Տրված ձայնարկություններից ածանցավոր գոյականներ կազմի՛րԻ՞նչ անուն կտաս այս և նախորդ վարժության մեջ ընդգծված ածանցներին:

Շրը՛խկ, թը՜շշ, թրը՛մփ, թը՛խկ, դը՜զզ, մը՜ռռ:

Շրը՛խկ – Շրըխկոց
թը՜շշ – թըշշոց
թրը՛մփ – թրըմփոց
թը՛խկ – թրխկոց
դը՜զզ – դըզզոց
մը՜ռռ – մըռռոց

114.Տրված գոյականակերտ ածանցներից յուրաքանչյուրով երկու գոյական կազմի՛ր և գրի՛րթե ո՛ր բառերից կազմեցիր:

դնել (դիր) — դրածո, պարսավել — պարսավանք:

Անք, ցի, ածո, ք, ուկ, իք, իչ, ու, ան, իկ, պան, ստան, ուհի:

Անք – հարգանք,պարսավանք
Ցի – Սիսիանցի, Աբարանցի
Ածո – պահածո, դրածո
Ք – պարտք, միտք
Ուկ – արջուկ
Իք – օծանելիք
Իչ – զարթուցիչ, քերիչ
Ու – օդաչու,վարժառու
Ան – անտառ,անգլուխ
Իկ – փոթորիկ, մանկիկ
Պան – մարդասպան
Ստան – Հայաստան, Ռուսաստան
Ուհի – հայուհի, գեղեցկուհի, պարսկուհի

Գոյականի տեսակները

115.Պարզի՛րթե քերականական ո՛ր հատկանիշի  հիման վրա է կազմվել յուրաքանչյուր խումբը (խմբի բոլոր բաոերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն):

Ա. Ուրարտու, Արա Գեղեցիկ, Արագած, Արգիշտի, Նեղոս, Վահան Տերյան, «Անուշ», Ռուսաստանի Դաշնություն:

Բոլորը հատուկ գոյականներ են

Բ. Մանկություն, միամտություն, ուրախություն, սուգ, վիշտ, ահ, հնարավորություն:

Բոլորը վերացական գոյականներ են

Գ. Հայր, մայր, մարդ, կին, ընկեր, եղբայր, հոգեբան, ուսանողուհի, դերասանուհի, անձնավորություն:

Բոլոր գոյականները անձ են

Գոյականի թիվը

117.Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրու և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա Ուժ, տարր, ծով, նաև, կույտ, բերդ, շենք:

Ուժեր, տարրեր, ծովեր, նավեր, կույտեր, բերդեր, շենքեր

Բ. ճանապարհ, գաղտնիք, հրաշք, մեքենա, շրջան, շինություն, նավահանգիստ:

Ճանապարհներ, գաղտնիքներ, հրաշքներ, մեքենաներ, շրջաններ, շինություններ, նավահանգիստներ

Գ. Գառ, դուռ, մատ, մուկ, թոռ, ձուկ, լեռ, բեռ:

Գառներ, դռներ, մատներ, մկներ, թոռներ, ձկներ, լեռներ, բեռներ

Դ. Աստղ, արկղ, վագր, անգղ, սանր:

Աստղեր, արկղեր, վագրեր, անգղեր, սնարեր

Ե. Ծովածոց, սուզանավ, դաշտավայր, շնագայլ, հեռագիր, լրագիր:

Ծովածոցեր, սուզանավեր,  դաշտավայրեր, շնագայլեր,  հեռագրեր, լրագրեր

Զ. Քարտաշ, գրագիր, լեռնագործ, բեռնակիր:

Քարտաշներ, գրագրեր, լեռնագործներ, բեռնակիրներ
է. Մարդ, կին:

Մարդիկ, կանայք

118.Փակագծում տրված բաոերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող լաստանավերը(լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:Հարթավայրում (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
Օդերեվութաբանությամբ(օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի պատճառով(սառցադաշտ) պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտը(քարակույտ):
Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժներից(ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ ծովախորշեր(ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի:

Հոկտեմբերի 7-ից հոկտեմբերի 11-ը

Սիրելի՛ սովորողներ, միասին կարդում և լուծում ենք տրամաբանական խնդիրներ։

Դասի վերջին 10 րոպեն տրամադրում ենք Kahoot.it հարթակով ստեղծված խաղին։

Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

Խնդիր 6

30 սովորողները պետք է մասնակցեն երգչախմբի և թատրոնի խմբակի պարապմունքներին։ Յուրաքանչյուր սովորող կարող է ընտրել կամ երգչախմբում, կամ թատրոնում մասնակցելու հնարավորությունը։ Եթե 15 սովորողները ընտրում են և մասնակցում երգչախմբի պարապմունքին, այս դեպքում քանիսն են կարողանում ընտրել և մասնակցել թատրոնի խմբակի պարապմունքներին։ Նույն սովորողը չի կարող մասնակցել երկու խմբակի պարապմունքներին։

Խնդիր 7

4 բադն ու 1 սագը միասին կշռում են 4կգ 100գ, իսկ 5 բադը և 4 սագը միասին՝ 4 կգ են։ Քանի՞ կգ է 1 բադը։

Խնդիր 8

Գծի՛ր 3 ուղիղ և նրանց վրա տեղադրի՛ր 3 կետ այնպես, որ ամեն ուղղի վրա լինի 2 կետ։

Խնդիր 9

Եռանկյան վրա տեղադրված շրջանների մեջ 1-ից 9 թվանշանները տեղադրել այնպես, որ յուրաքանչյուր կողմում նշված թվանշանների գումարը նույնը լինի։ Այդ նույն կողմերի գումարի քառակուսիները նույնպես պետք է նույնը լինեն։

Պարապմունք 9

Թեմա՝ Հավասարումների եվ հավասարումների համակարգերի համարժեքությունը։

Հավասարումները, որի ձախ և աջ մասերը x-ի և y-ի նկատմամբ առաջին աստիճանի բազմանդամներ կամ թվեր են, անվանում են x և y երկու փոփոխականներով գծային հավասարում:

Օրինակ՝

  • 2x – 3y + 1 = 0
  • 5x – 4y = 3x – 1
  • 2x – 10y = 7

Գծային հավասարման ձախ և աջ մասերում գտնվող բազմանդամների անդամներն անվանում են այդ հավասարման անդամներ:

Երկու հավասարումներ անվանում են համարժեք, եթե առաջին հավասարման ցանկացած լուծում լուծում է նաև երկրորդ հավասարման համար, իսկ երկրորդի ցանկացած լուծում նաև առաջինի լուծում է: Համարժեք են նաև այնպիսի երկու հավասարումները, որոնցից յուրաքանչյուրը լուծում չունի:

1) Եթե հավասարման երկու մասը բազմապատկենք զրոյից տարբեր միևնույն թվով (կամ բաժանենք միևնույն թվի վրա), ապա կստանանք սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 2x-3y+1=0 և 4x-6y+2=0 հավասարումները համարժեք են:

2) Եթե հավասարման որևէ անդամ հակադիր նշանով տեղափոխենք նրա մի մասից մյուսը, ապա կստանանք սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 5x-4y=3x-1 և 5x-4y-3x+1=0 հավասարումները համարժեք են:

3) Եթե գծային հավասարման ձախ և աջ մասերում կատարվի նման անդամների միացում, ապա կստացվի սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 2x-7+3x-4=y և 5x-11=y հավասարումները համարժեք են:

Հավասարումների երկու համակարգեր անվանում են համարժեք, եթե առաջին համակարգի ցանկացած լուծում երկրորդ համակարգի լուծում է, և երկրորդ համակարգի ցանկացած լուծում առաջին համակարգի լուծում է: Համարժեք են նաև այն համակարգերը, որոնցից յուրաքանչյուրը լուծում չունի:

Ակնհայտ է, որ համակարգի հավասարումներից մեկը փոխարինվի իրեն համարժեք հավասարումով, ապա ստացված համակարգը համարժեք կլինի սկզբնական համակարգին:

Եթե

համակարգում անհայտների գործակիցները զրոյից տարբեր են և բավարարում են հետևյալ պայմանին՝

ապա այդ համակարգը լուծում չունի, իսկ եթե տեղի ունի հետևյալ պայմանը՝

ապա այդ համակարգն ունի անթիվ բազմության լուծումներ:

Առաջադրանքներ։

1․ Համարժե՞ ք են արդյոք հավասարումները․

1. 2x – 2y = x => 2x – 2y – x = 0 => x – 2y = 0(համարժեք չեն)
3x – 5y = 0 => 3x = 5y (համարժեք են)

2 – x – 2y = 0 => -3(2 – x – 2y) = 0 => -6 + 3x + 6y = 0(համարժեք չեն)

x + y – 5 = 0 => x = 5 – y(համարժեք են)

2․ Կազմել տված հավասարմանը համարժեք հավասարում.

ա) 4x – 2 + y = 0
4x = 2 – y

բ) 5x + 4y – 2 = 2x – 3y + 5
3x + 7y – 7 = 0

գ) 3x + 6y – 9 = 0
(3x + 6y – 9) / 3 = 0
x + 2y – 3 = 0

դ) x – y – 1 = 0
-1(x – y – 1) = 0
-x + y + 1 = 0

3․ Համարժե՞ք են արդյոք հավասարումների համակարգերը.

1. x – y + 3 = 0 => x = y – 3(համարժեք են)
2. (համարժեք չեն) որովհետև երկրորդ հավասարումում x-ը չկա։

1. (համարժեք են) որովհետև նույն են
2. (համարժեք չեն) որովհետև երկրորդ հավասարումում y-ը չկա

1․ (համարժեք չեն)
2․ (համարժեք չեն)