1.Որ շարժումն են      անվանում   շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժումը այնպիսի շարժում է, երբ մարմինը շարժվում է շրջանագծի վրա՝ առանց իր արագության փոփոխման։ Այս շարժման ժամանակ մարմնի անկյունային արագությունը մշտական է և նույնն է բոլոր դիրքերում։ Այդպիսի շարժման դեպքում մարմնի արագությունը միշտ ուղղված է դեպի շրջանի կենտրոն, իսկ արագության մոդուլը չի փոխվում։

2.Ինչ ուղղություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում:բերել օրինակներ

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում արագությունը միշտ ուղղված է շրջանի շոշափող գծին, որին պարսպվում է մարմնի շարժման ընթացքը: Այն միտված է դեպի շարժվող մարմնի դիրքը և հակառակ ուղղությամբ է, քան կենտրոնից դուրս գնացող ուժի համար: Օրինակ՝ արբանյակների շարժումը Երկրին կամ ավտոմեքենայի շարժումը՝ ճեղքումով կամ շրջապատելով շրջանը։ Իհարկե, նույնիսկ եթե արագությունը կայուն է, ուղղությունը փոփոխվում է ըստ մարմնի շարժման ծալող գծի։

3.Ինչ է պտտման պարբերությունը:

Պտտման պարբերությունը (T) ժամանակահատվածն է, որը պետք է անցնի, որպեսզի մարմինը կատարի մեկ ամբողջ պտույտ (շրջանագծի շուրջ): Այն կցվում է անկյունային արագության հետ և հաճախ չափվում է վայրկյաններով։

4.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:

Պտտման հաճախությունը (f) այն փոփոխություն է, որը ցույց է տալիս, թե քանի պտույտ է կատարում մարմինը մեկ վայրկյանում։ Այն հաշվարկվում է որպես մեկ վայրկյանի ընթացքում կատարած պտույտների քանակը։ Պտտման հաճախությունը հակառակ հարաբերություն ունի պտտման պարբերության (T) հետ՝ f=1Tf=T1​։ Պտտման հաճախության միավորը Hertz (Hz) է, որը նշանակում է մեկ պտույտ մեկ վայրկյանում։ Օրինակ, եթե մարմինը կատարում է 5 պտույտ մեկ վայրկյանում, ապա դրա պտտման հաճախությունը կլինի 5 Hz։

5.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն արտահայտող բանաձևը:

Պտտման պարբերության (T) և պտտման հաճախության (f) կապը արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով՝ T=1fT=f1​, որտեղ TT պտտման պարբերությունն է (ժամանակը, որում մարմինը կատարում է մեկ պտույտ), իսկ ff պտտման հաճախությունն է (պտույտների քանակը մեկ վայրկյանում)։ Այս բանաձևը ցույց է տալիս, որ որքան մեծ է պտտման հաճախությունը, այնքան փոքր է պտտման պարբերությունը, և հակառակը։

6.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախությունը։

Շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը կարելի է հաշվել հետևյալ բանաձևով՝ v=2πr/Tv=2πr/T, որտեղ rr շրջանագծի շառավիղն է, TT պտտման պարբերությունը, կամ այլընտրանքային տարբերակով, v=2πrfv=2πrf, որտեղ ff պտտման հաճախությունն է։ Այս բանաձևերը ցույց են տալիս, որ մարմնի արագությունը կախված է շրջանի շառավիղից և պտտման պարբերությունից կամ հաճախությունից։

Աշխատանքի նպատակը․

1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։

2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը ։

3․Հաշվելով շարժման ճանապարհը և արագացումը կարողանալ հաշվել ժամանակը։

4․Սովորողների մոտ զարգացնել փորձարարական և հաշվողական հմտությունները։

Աշխատանքը կատարելու համար սովորողը պետք է իմանա․

1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․

V=at S=at²/2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t²

2․Արագացման սահմանումը,բանաձև,միավորը։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն քանոն,ամրակալան։

Փորձի ընթացքը․

Ամրակալանին ամրացրու ճոռը,որոշակի անկյան տակ։Ճոռի հիմքին տեղավորիր մետաղյա բաժակը։Չափիր ճոռի երկարությունը։Դա կլինի այն ճանապարհը(S),որը կանցնի գնդիկը փորձի ժամանակ։Բաց թող գնդիկը ճոռի վերևի մասից, և միաժամանակ աշխատեցրու վայրկենաչափը։Երբ գնդիկը կբախվի արգելակին կանգնեցրու վայկենաչափը և գրանցիր շարժման ժամանակը՝կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։Փորձը կրկնիր երեք անգամ և հաշվիր չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t₁+t₂+t₃)/3:Հաշված ժամանակը ընդունիր որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։Վերևի բանաձևով հաշվիր արագացումը՝ a= 2S/t²

Փորձ 1

S= 1.1մ | t=(t₁+t₂+t₃)/3= | t=3.6/3=1.2վ

t₁= 1.3վ | a= 2S/t² = | a=2.2/1.44 մ/վ

t₂=1․2վ |

t₃=1․1վ |

——————-

a-? Պատ՝․2․2/1,69 մ/վ

Փորձ 2

S=0,5մ | t=(t₁+t₂+t₃)/3= |t=(0.8+0.9+0.8)/3=0.8վ

t₁= 0․8վ | a= 2S/t² = | a=1/0.64 մ/վ

t₂=0․9վ |

t₃=0․8վ |

——————-

a-? Պատ․՝ 1/0,64 մ/վ

Փորձ 3

S=0․25մ | t=(t₁+t₂+t₃)/3= |t=(0.8+0.7+0.6)/3=0.7վ

t₁=0․8վ | a= 2S/t² = | a= 0.5/0.49 մ/վ

t₂=0․7վ |

t₃=0․6վ |

——————-

a-? Պատ․՝ 0.5/0.49 մ/վ

Այժմ նույւն փորձը ,նույն կերպ կրկնիր S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։

Կատարածդ փորձերից արա վերջնական եզրակացություն,գնդիկի շարժումը թեք ճոռով———

1․հավասարաչափ է։

2․անհավասարաչափ արագացող է։

3․ հավասարաչափ արագացող է։Ինչո՞ւ։