Առաջադրանքներ։
1.Տրված է 3, 7, 11, … թվաբանական պրոգրեսիա։ Գտնել տարբերությունը՝ (d)։
Տրված է՝ 3, 7, 11, …
Թվաբանական պրոգրեսիայում տարբերությունը՝
d = a₂ − a₁ = 7 − 3 = 4d = 4
Պատ՝ d = 4
2.Թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին անդամը a₁ = 5 է, իսկ տարբերությունը՝ d = 3։ Գտնել 10-րդ անդամը (a₁₀)։
Տրված է՝
a₁ = 5, d = 3
Բանաձևը՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
a₁₀ = 5 + (10 − 1)·3
a₁₀ = 5 + 9·3
a₁₀ = 5 + 27 = 32
Պատ՝ a₁₀ = 32
3.Գտնել x-ը, եթե 8, x, 18 թվերը կազմում են թվաբանական պրոգրեսիա։
x = (8 + 18) / 2 = 26 / 2 = 13
Պատ՝ x = 13
4.Տրված է aₙ = 2n + 5 բանաձևով սահմանված հաջորդականությունը։ Հաշվել առաջին երեք անդամները և ստուգել՝ արդյո՞ք այն թվաբանական պրոգրեսիա է։
Տրված է՝ aₙ = 2n + 5
Հաշվենք առաջին երեք անդամները․
a₁ = 2·1 + 5 = 7
a₂ = 2·2 + 5 =9
a₃ = 2·3 + 5 = 11
Ստուգում․
a₂ − a₁ = 9 − 7 = 2
a₃ − a₂ = 11 − 9 = 2
այո, սա թվաբանական պրոգրեսիա է,
որտեղ d = 2։
5.Թվաբանական պրոգրեսիայի a₁ = 12 և a₂ = 9։ Գտնել a₅-ը։
Տրված է՝
a₁ = 12, a₂ = 9
Գտնենք տարբերությունը՝
d = a₂ − a₁ = 9 − 12 = −3
Բանաձև՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
a₅ = 12 + 4(−3)
a₅ = 12 − 12 = 000
Պատ՝ a₅ = 0
6.Հայտնի է, որ a₇ = 25 և d = 4։ Գտնել թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին անդամը (a₁)։
Տրված է՝
a₇ = 25, d = 4
Բանաձևը՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
a₇ = a₁ + 6d
25 = a₁ + 6·4
25 = a₁ + 24
a₁ = 1
Պատ՝ a₁ = 1
7.Գտնել 15, 12, 9, … թվաբանական պրոգրեսիայի 21-րդ անդամը
Տրված է՝ 15, 12, 9, …
Առաջին անդամը՝ a₁ = 15
Տարբերությունը՝ d = 12 − 15 = −3
Բանաձև՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
a₂₁ = 15 + (21 − 1)(−3)
a₂₁ = 15 + 20(−3)
a₂₁ = 15 − 60 = −45
Պատ՝ a₂₁ = −45
8.թվաբանական պրոգրեսիայի երեք հաջորդական անդամներն են`
10=2(x−1)+(x+7)
10=22x+6
20=2x+6
2x=14⇒x=7
Պատ՝ x=7
9. Գտնել թվաբանական պրոգրեսիայի a₁-ը և d-ն, եթե
a₃ = 10 և a₄ = 14։
Տրված է՝
a₃ = 10, a₄ = 14
Տարբերությունը՝
d = a₄ − a₃ = 14 − 10 = 4
Բանաձև՝
a₃ = a₁ + 2d
10 = a₁ + 2·4
10 = a₁ + 8
a₁ = 2
Պատ՝ a₁ = 2, d = 4
10.Քանի՞ անդամ ունի 2, 5, 8, … , 29 թվաբանական պրոգրեսիան։
Տրված է՝ 2, 5, 8, … , 29
a₁ = 2
d = 5 − 2 = 3
Օգտվում ենք բանաձևից՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
29 = 2 + (n − 1)·3
29 − 2 = 3(n − 1)
27 = 3(n − 1)
n − 1 = 9
n = 10
Պատ` 10 անդամ
11.Թվաբանական պրոգրեսիայի a₁ = −3 և d = 0,5։ Ո՞ր համարի անդամն է հավասար 7-ի։
Տրված է՝
a₁ = −3, d = 0.5
Պետք է՝ aₙ = 7
Բանաձև՝
aₙ = a₁ + (n − 1)d
7 = −3 + (n − 1)·0.5
10 = (n − 1)·0.5
n − 1 = 20
n = 21
Պատ 21-րդ անդամը
12.Տրված են թվաբանական պրոգրեսիայի a₁₀ = 20 և a₁₂ = 30 անդամները։ Օգտվել միջին թվաբանականի հատկությունից՝ գտնել a₁₁-ը։
Տրված է՝ a₁₀ = 20, a₁₂ = 30
a11=a10+a12/2=20+30/2=50/2=25
Պատ` a₁₁ = 25
13.Գտնել x-ը, եթե 2x, x + 3, 10 թվերը կազմում են թվաբանական պրոգրեսիա:
Տրված են 2x, x + 3,
10x+3=22x+10
+3=x+5
Ստացվում է՝x
+3=x+5 — 3=5
Սա անհնար է։
Արդյունքը՝ լուծում չկա
14.Թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին անդամը a₁ = 10 է, իսկ
a₂₀ = −28։ Գտնել թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը (d)։
Տրված է՝
a₁ = 10, a₂₀ = −28
Բանաձև՝
an=a1+(n−1)d
a₂₀ = a₁ + 19d
−28=10+19d
−28−10=19d
−38=19d
d=−2
15.Գտնել 100, 93, 86, … .թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին բացասական անդամը։
Տրված է՝ 100, 93, 86, …
Առաջին անդամը՝ a₁ = 100
Տարբերությունը՝ d = 93 − 100 = −7
Բանաձևը՝ aₙ = a₁ + (n − 1)d
Պետք է aₙ < 0
100+(n−1)(−7)<0
100−7(n−1)<0
100<7(n−1)
n−1>100/7=14.29
n=15
Պատ` առաջին բացասական անդամը a₁₆ = −5