Սահմանում։ Կասենք, որ բազմանդամն ունի կատարյալ տեսք, եթե նրա բոլոր անդամները գրված են կատարյալ տեսքով և նրանց մեջ չկան նման միանդամներ:
Օրինակ՝
аb+3d+125abcd^2
բազմանդամի բոլոր անդամները գրված են կատարյալ տեսքով։

Կարևոր։ Ցանկացած բազմանդամ կարելի է բերել կատարյալ տեսքի։ Դրա համար անհրաժեշտ է՝
1) նրա յուրաքանչյուր անդամը բերել կատարյալ տեսքի,
2) կատարել նման անդամների միացում։

Սահմանում։ Կատարյալ տեսքի ոչ զրոյական բազմանդամի աստիճան անվանում են նրա մեջ մտնող միանդամների աստիճաններից ամենամեծը։
Օրինակ՝
a^2c^4 − 2b + 7
այս բազմանդամը գրված է կատարյալ տեսքով, նրա աստիճանը 6 է, քանի որ նրա մեջ մտնող միանդամների աստիճաններն են 6, 1 և 0, իսկ դրանցից ամենամեծը 6-ն է։

Հարցեր և առաջադրանքներ։
1.Ի՞նչ է բազմանդամը։

2.Ո՞րն է միանդամի կատարյալ տեսքը։

3.Բազմանդամը ե՞րբ է համարվում կատարյալ, գրիր սահմանումը։

4.Գրիր բազմանդամի օրինակ, որը գրված է կատարյալ տեսքով։

5.Գրիր բազմանդամի օրինակ, որը գրված չէ կատարյալ տեսքով, այնուհետև բեր կատարյալ տեսքի։

6.Բոլոր բազմանդամները հնարավո՞ր է բերել կատարյալ տեսքի։

7.Բազմանդամը կատարյալ տեսքի բերելու համար ի՞նչ քայլեր պետք է կատարել։

8.Ոչ զրոյալան բազմանդամի աստիճանը ո՞րն է, ինչպե՞ս են այն հաշվում։

9.Գրիր որևէ ոչ զրոյական բազմանդամ, նշիր աստիճանը։

10.Բազմանդամը բեր կատարյալ տեսքի

11.Բազմանդամը պարզեցրու, գրիր բազմանդամի աստիճանը

12.Բազմանդամը պարզեցրու, գրիր բազմանդամի աստիճանը

13.Արտահայտությունը ներկայացրու  քառակուսու տեսքով

На территории современного города существовали поселения, начиная с 3-го тысячелетия до н. э.

Основан в 1834 году как поселение духовных христиан-молокан Воронцовка. Назван в честь графа и Кавказского наместника М. С. Воронцова (1782—1856), разрешившего переселение молокан в Лори из Шемахинского уезда.

В 1928 года переименован в Рыково в честь А. И. Рыкова, председателя СНК СССР и одновременно СНК РСФСР, а в 1937 году в связи с арестом Рыкова был переименован в Калинино, в честь члена Политбюро ЦК ВКП(б) М. И. Калинина. В 1961 году преобразован в посёлок городского типа, а в 1983 году — в город районного подчинения.

3 апреля 1991 года переименован в Ташир, по названию античной провинции Ташир в области Гугарк Великой Армении, охватывавшей этот регион

Սահմանում։
Միանդամների գումարն անվանում են բազմանդամ։
Օրինակ՝
1)  аb, bc, cd, 7- միանդամներ են, իսկ նրանց գումարը՝
аb+bc+cd+7 կլինի բազմանդամ,  յուրաքանչյուր գումարելիին ասում ենք բազմանդամի անդամներ։

2)3ac+(-123a^2) — սա նույնպես բազմանդամի օրինակ է, քանի որ կազմված է միանդամենրի գումարից։
Որպեսզի բազմանդամը չունենա փակագծեր,  ավելի պարզ տեսքով գրելու համար կարելի է ազատվել փակագծերից․
3ac+(-123a^2)=3ac — 123a^2

Ինչպես բազմանդամը գրենք ավելի պարզ  տեսքով, երբ այն կազմված է միանդամներից։

Ունենք հետևյալ բազմանդամը
2а+3b+13а
Այս օրիանկում տեսնում ենք կան նման միանդամներ, դրանք են՝
2а, 13a, բազմանդամը ավելի պարզ տեսքով գրելու համար, միանդամները իրար  միացննենք, կունենանք․
1) 2а+3b+13а
Դեղինով ներկած միանդամները նման են, բազմանդամը կլինի
2а+3b+13а=15а+3b

2) 12а^2+3b+4c- 25a^2
Դեղինով ներկած միանդամները նման են, բազմանդամը կլինի
12а^2+3b+4c-25a^2= -13а^2+3b

Առաջադրանքներ։
1.Գրիր միանդամների հինգ օրինակ։
a,b,c,3cd

2. Գրիր նման միանդամների օրինակներ։

3.Ի՞նչն են անվանում բազմանդամ, գրիր բազմանդամի օրինակ։

4. Ի՞նչն են անվանում բազմանդամի անդամներ,  օրինակով ցույց տուր։

5. Բազմանդամը, երբ կազմված է նման միանդամներից, ինչպե՞ս են պարզեցնում, ցույց տուր օրինակով։

7. Գրիր որևէ բազմանդամ, նշիր նրա անդամները։

8. Պարզեցրու բազմանդամը․
ա)2x+3y+12x=15x+3y
բ)a+3a+4a+5a+6b
գ)7a-3a-a+12abc
դ)ab+c+17ab+17c
ե)a^2+10a^2+40a^2-1
զ)100a^2+200a^2-299a^2+341ab^2c^4

9. Պարզեցրու բազմանդամը․
ա) 2a + 5b + 7a=9a+5b
բ) 2x + 3y + 10x
գ) 7a + b + 3a + b
դ) a + 7b + b + 2a
ե) 2x + y + 3x + y + 4x
զ) a + 2x + 5x + 2a + 9x

10.Պարզեցրու բազմանդամը
ա) 12a + 5b − 4a=8а+5b
բ) 19x − 24y + x
գ) 17x − 4y + 5x + 4y
դ) 5a − 2y + 4a + 2y
ե) 40x + 15y − 40x − 16y
զ) 9a − 3b + 5a − 7b − 8a

11.Հարցեր կրկնողության համար
ա) Գտեք 324-ի 3/4 մասը։
բ) Գտեք այն թիվը, որի ½  մասը հավասար է 324։
գ) 180-ը 360-ի ո՞ր մասն է կազմում:

12.Հարցեր կրկնողության համար
ա) Գտեք 400-ի 20%-ը։
բ) Գտեք այն թիվը, որի 20%-ը հավասար է 400-ի։
գ) 400-ի ո՞ր տոկոսն է կազմում 4-ը:

Lրացուցիչ առաջադրանք, պատասխանել հարցերին

1.Կառուցվածքային ի՞նչ առանձնահատկություններ ունեն ջրիմուռները։

Ջրիմուռները կառուցվածքային ուղիներ են, որոնք կարող են ունենալ հատկություններ, ինչպէս արտաքին ճարպեր, գեղեցկության մարմնի հատկություններ, ջրի տեսականին հասակը և այլն։

2.Ի՞նչ միաբջիջ կանաչ ջրիմուռներ են ձեզ հայտնի։

Ուղիների միաբջիջ կանաչ ջրիմուռներից մեկը կանաչ ջրիմուռ է, որը հայտնի է որպէս “մարմնի հատկությունների միաբջիջ ջրիմուռ”։

3.Ինչու՞ են ամենախորը տեղերում բնակվում կարմիր ջրիմուռները

Սակայն ոչ բոլոր տեղերում բնակվում կարմիր ջրիմուռները։ Այսպէս է, մի քանի տեղերում այսպիսի ջրիմուռները կարող են գտնվել։

4.Ի՞նչ օգուտ են ստանում մարդիկ ջրիմուռներից։

Մարդիկ ստանում են ջրիմուռներից բազմաթիվ օգուտներ, ինչպէս հետևյալը՝ խոշորագույնը համակարգերի համար, մարմնի հատկությունների ապահովում, հեղուկի համար՝ գեղեցկության ապահովում, ջրի շաքարի համակարգի համար՝ ջրի մասշտաբության մասին տեղեկություններ և այլն։

1․ Ստացիր 31, օգտագործելով 5 հատ 3 թիվը։ Պատասխանը գրելիս օգտագործիր միայն աստիճանի, գումարման, հանման, բաժանման և բազմապատկման հետևյալ նշանները՝ ^, +, –, /, * ։

2․Քանի՞ եղանակով 1,2,3,․․․,15,16 բնական թվերից կարելի է ընտրել երեք թիվ այնպես, որ ընտրված թվերի արտադրյալը բաժանվի 100-ի։

4, 10, 15:
4 x 10 x 15 = 600,
600 : 100 = 6,

2, 10, 15:
2 x 10 x 15 = 300,
300 : 100 = 3,

10, 15, 16:
10 x 15 x 16 = 2400,
2400 : 100 = 24,

3․Որոշ եռանիշ թվեր ունեն հետևյալ հատկությունը. եթե հեռացնենք առաջին նիշը, կստանանք լրիվ քառակուսի,  եթե հեռացնենք վերջին նիշը, դարձյալ կստանանք լրիվ քառակուսի: Ինչի՞ է հավասար բոլոր այդպիսի թվերի գումարը:

Աստիճանի բարձրացման հատկությունները
5^2=5*5
(2x)^3=2x.2x.2x = 2^3 x^3
Հետևիր օրինակին

Նույն ձևով

1. 

ա)x⁴ y⁴

բ) 1000 a³

գ)27 b³ c³

դ) x³ y³ z³

ե) 16 a² b² c ²

զ) 256 a⁴ b⁴

է) 32 a5 b5

ը) 9/4 a²
2

3.

4.

5.

6.

7.

Մենք վրացերենի խմբով գնացելեինք վրաստան։ Մենք արաջին որ գնացել ենք  ծանոթացանք այնտեղի մարդկանց հետ  երկրորդ որ մենք գնացինք անտառ արգելոց  երրորդ որ մենք գնացել էինք հացի գործարան իսկ չորրորդ որ

Գնացինք լագոդեխիյի ամենա արաջին դպրոց մեզ  Դպրոցի տնօրեն ցույց տվեց դպրոց մեր համար այնտեղ երգեցին  և մենք գնացինք տուն  և մենք երեկոյան գնացինք իրանց պարի ստուդիա  մեր համար այնտեղ պարեցին վերջում իրանք երգ միացրեցին  ու մենք պարում եինք  զվարճանում եինք։

Դասարանում քննարկվելիք հարցեր․

1․Ի՞նչ է ուսումնասիրում ձևաբանությունը։

2․Հայերենի խոսքի մասերի դասակարգումը։

3․Նյութական, քերականական և վերաբերմունքային իմաստ ունեցող խոսքի մասեր։

4․Թեքվող և չթեքվող խոսքի մասեր։

ընկերոջս պես եսել կուզեի մասնաքցել ֆուդբոլային խաղերին

ես իմ եղբայրիս հետ հեձանիվ եմ քշում

ես առանց ընկերների չեմ կարող

ես նստել եմ բազմոցի վրա

քո համար կտաս որ դպրոցում ընկերներ լինենք

Ածական հոմանիշներ: Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշ ածականների հինգ զույգ:
1. Աչալուրջ, համեստ, ջանասեր, ուշադիր, տրտում, թանձր, թախծոտ, պարկեշտ, եռանդուն, խիտ:

Աչալուրջ-ուշադիր, համեստ-պարկեշտ, ջանասեր-եռանդուն,տրտում, թանձր-թախծոտ, , , խիտ-տրտում:
2. Գիտակ, թույլ, թերահավատ, հնազանդ, շողոքորթ, հեզ, լավատեղյակ, կեղծավոր, տկար, կասկածամիտ:

Գիտակ-լավատեղյակ, թույլ-տկար, թերահավատ-կասկածամիտ, հնազանդ-հեզ, շողոքորթ-կեղծավոր, ,, :

Բայական հոմանիշներ: Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշ բայերի հինգ զույգ:
1.Ապականել, ըմբոստանալ, փառաբանել, ընդվզել, վատաբանել, արատավորել, խաղաղվել, դրվատել, հանդարտվել, փնովել:

1.Ապականել-արատավորել, ըմբոստանալ-ընդվզել, փառաբանել-փնովել, , վատաբանել-դրվատել, , խաղաղվել-հանդարտվել, ,:
2. Մարել, հավաքել, շահագործել, դժգոհել, շիջել, ժողովել, ճնշել, տրտնջալ, վառել, հրկիզել:

Թմրել-տրտնջալ, հավաքել-ժողովել, շահագործել-ճնշել, դժգոհել-հրկիզել, ընդարմանալ-վառել, , :

Գոյական հականիշներ: Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ գոյականների հինգ զույգ:
Խաղաղություն, կորուստ, բերկրանք, ձեղնահարկ, պատերազմ, ըմբոստություն, ձեռքբերում, թախիծ, ներքնահարկ, հնազանդություն:

Խաղաղություն-պատերազմ, կորուստ-ձեռքբերում, բերկրանք-թախիծ, ձեղնահարկ-ներքնահարկ,, ըմբոստություն-հնազանդություն, :

Ածական հականիշներ: Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ ածականների հինգ զույգ:
Ծանրախոհ, անագի, համեստ, կայուն, լի, պոչավոր, սանձարձակ, թեթևամիտ, անհաստատ, դատարկ:

Ծանրախոհ-թեթևամիտ, անագի, համեստ-անհամեստ, կայուն, լի-դատարկ, պոչավոր, սանձարձակ, անհաստատ, :

Բայական հականիշներ: Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ բայերի հինգ զույգ:
Մեկնել, հօդս ցնդել, ատել, ժամանել, կատաղել, երկրպագել, մերժել, հայտնվել, հաստատել, հանդարտվել:

Մեկնել, հօդս ցնդել, ատել, ժամանել, կատաղել, երկրպագել, մերժել, հայտնվել, հաստատել, հանդարտվել:

Գրել տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:
Անխռով-խռով
երերուն-կայուն
երջանիկ-թշվառ
կայուն- երերուն
ուժեղ-անուժ
տարակուսելի-
կախյալ-անկախ
աղմկոտ-խաղաղ
արատավոր-անարատ
զարդարուն-անզարդ
բարձրաձայն-ցածրաձայն
քաղցրահամ-դառնահամ
ընչատեր-աղքատ
շնորհալի-ապաշնորհ
երախտագետ-երախտամոռ
գիտուն-անգետ