Առաջադրանքներ․

1)Պարզե՛ք արտահայտության նշանը փոփոխականի տվյալ արժեքի դեպքում (նշված կետում)․

ա) (x − 1)(x − 34), x = 11
—

բ) (x − 3)(x − 0.7), x = 2.2
—

գ) (x + 2)(x − 7), x = 9
+

դ) (x − 4)(x − 9), x = 13
+

ե) (x + 5)(x − 8), x = −10
+

զ) (x − 5)(x + 10), x = 6
+

2)Գտե՛ք արտահայտության նշանապահպանման միջակայքերը։ Պարզե՛ք արտահայտության նշանն այդ միջակայքերում.

ա) (x − 2)(x − 8)
+ — +
(-∞ ; 2) ; (2 ; 8) ; (8 ; +∞)

բ) (x − √6)(x +√8)
— + —
(-∞ ; -√8) ; (-√8 ; √6) ; (√6 ; +∞)

գ) (x − 10)(x − 100)
+ — +
(-∞ ; 10) ; (10 ; 100) ; (100 ; +∞)

դ) (x + √15)(x − 5√2)
— + —
(-∞ ; -√15) ; (-√15 ; 5√2) ; (5√2 ; +∞)

ե) (x − 2√7)(x + 2)
— + —
(-∞ ; -2) ; (-2 ; 2√7) ; (2√7 ; +∞)

զ) (x − 3√6)(x + 4)
— + —
(-∞ ; -4) ; (-4 ; 3√6) ; (3√6 ; +∞)

3)Գտե՛ք արտահայտության նշանապահպանման միջակայքերը։ Պարզե՛ք արտահայտության նշանն այդ միջակայքերում.
ա) (x − 2)(x − 5)(x − 6)
+ — + —
(-∞ ; 2) ; (2 ; 5) ; (5 ; 6) ; (6 ; +∞)

բ) (x − 1)(x + 2)(x + 3)
+ — + —
(-∞ ; -3) ; (-3 ; -2) ; (-2 ; 1) ; (1 ; +∞)

գ) (x − 1)(x − 2)(x + 3)
+ — + —
(-∞ ; -3) ; (-3 ; 1) ; (1 ; 2) ; (2 ; +∞)

դ) (x − √5 )(x − 2)(x − 3)
− + − +
(-∞ ; 2) ; (2 ; √5) ; (√5 ; 3) ; (3 ; +∞)

ե) x(x − 1)(x + √6 )
− + − +
(-∞ ; -√6) ; (-√6 ; 0) ; (0 ; 1) ; (1 ; +∞)

զ) x(x − 2.5)(x − √6 )
− + − +
(-∞ ; 0) ; (0 ; √6) ; (√6 ; 2.5) ; (2.5 ; +∞)

4)Գտե՛ք արտահայտության նշանապահպանման միջակայքերը։ Պարզե՛ք արտահայտության նշանն այդ միջակայքերում.
ա) (x + 2)(3x − 9)
— + —
(-∞ ; -2) ; (-2 ; 3) ; (3 ; +∞)

բ) (4x − 20)(x +  3/7 )
— + —
(-∞ ; -3/7) ; (-3/7 ; 5) ; (5 ; +∞)

գ) (6x − 5)(x + 3)
— + —
(-∞ ; -3) ; (-3 ; 5/6) ; (5/6 ; +∞)

դ) (2x − 8)(3x + 21)
— + —
(-∞ ; -7) ; (-7 ; 4) ; (4 ; +∞)

ե) (2x + 1/3 )(x − √11 )
— + —
(-∞ ; -1/6) ; (-1/6 ; √11) ; (√11 ; +∞)

զ) (x + 4)(3x − 7)
— + —
(-∞ ; -4) ; (-4 ; 7/3) ; (7/3 ; +∞)

Հարցեր

Հարցեր

1. Ի՞նչ են օքսիդները։
   ա) Միացություններ, որոնք պարունակում են թթվածին
   բ) Միացություններ, որոնք պարունակում են ջրածին
   գ) Միացություններ, որոնք պարունակում են ազոտ
2. Ո՞ր բաղադրությունը օքսիդ է։
   ա) H₂O
   բ) NaCl
   գ) HCl
3. Ո՞ր տարրն է միշտ մտնում օքսիդների բաղադրության մեջ։
   ա) Ջրածին
   բ) Թթվածին
   գ) Ածխածին
4. Ո՞րն է մետաղական օքսիդ։
   ա) CuO
   բ) SO₂
   գ) CO₂
5. Ո՞րն է ոչ մետաղական օքսիդ։
   ա) Fe₂O₃
   բ) CaO
   գ) SO₃

6.Բեր երեք օքսիդի օրինակ։
Ածխաթթու գազ (CO₂) — ածխածնի և թթվածնի միացություն է։
Երկաթի(III) օքսիդ (Fe₂O₃) — առաջանում է երկաթի և թթվածնի միանալուց (ժանգ)։
Ջրի օքսիդ՝ ջուր (H₂O) — առաջանում է ջրածնի և թթվածնի միանալուց։

7.Ինչ տարբերություն կա մետաղական և ոչ մետաղական օքսիդների միջև։

Մետաղական օքսիդներ

Բաղկացած են մետաղից և թթվածնից։

Սովորաբար ունեն բազային (տարրալուծական) հատկություններ։

Ջրի հետ արձագանքելով տալիս են հիմքեր (ալկալիներ)։

Օրինակ՝
Na₂O → նատրիումի օքսիդ
CaO → կալցիումի օքսիդ (անգան՝ չոր շաղախի մեջ է լինում)

Ոչ մետաղական օքսիդներ

SO₂ → ծծմբաթթու գազ
Բաղկացած են ոչ մետաղից և թթվածնից։
Ունեն թթվային հատկություններ։
Ջրի հետ արձագանքելով տալիս են թթուներ։


CO₂ → ածխաթթու գազ

8.Ինչ նյութեր են առաջանում, երբ մետաղը միանում է թթվածնին։
Կալցիում + թթվածին → կալցիումի օքսիդ
2Ca+O₂→2CaO

Երկաթ + թթվածին → երկաթի(III) օքսիդ (ժանգ)
4Fe+3O₂→2Fe₂O₃

Նատրիում + թթվածին → նատրիումի օքսիդ
4Na+O₂→₂Na₂O

9.Ինչպես կարելի է ստանալ օքսիդ։
Օքսիդ կարելի է ստանալ, եթե որևէ տարր կամ միացություն միացվի թթվածնի հետ կամ թթվածին պարունակող միացությունից ջուրը հեռացվի։

10Ինչ է լինում, երբ օքսիդը միանում է ջրին

Մետաղական օքսիդ + ջուր → հիմք

Ոչ մետաղական օքսիդ + ջուր → թթու

Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվեց 1914 թ և տևեց մինչև 1918 թ Պատերազմին մասնակցեցին աշխարհի շատ երկրներ բաժանված երկու դաշինքների մեջ՝ Եռյակ համաձայնություն (Ֆրանսիա Անգլիա Ռուսաստան) և Եռյակ դաշինք (Գերմանիա Ավստրո-Հունգարիա Իտալիա իսկ հետո նաև Օսմանյան կայսրությունը)

Պատերազմի պատճառներից կարևորներն էին գաղութների համար մրցակցությունը տնտեսական հակասությունները զինված ուժերի մրցավազքը և Բալկաններում լարված իրավիճակը Պատերազմի անմիջական պատճառ դարձավ Ավստրո-Հունգարիայի թագաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդի սպանությունը Սարաևոյում

Պատերազմը դարձավ շատ դաժան օգտագործվեցին նոր տեսակի զենքեր, զոհվեցին միլիոնավոր զինվորներ և խաղաղ բնակիչներ 1917 թ Ռուսաստանում տեղի ունեցավ հեղափոխություն, իսկ 1918 թ Գերմանիան և նրա դաշնակիցները պարտություն կրեցին

Պատերազմն ավարտվեց Վերսալի պայմանագրով որը փոխեց աշխարհի քաղաքական քարտեզը և դրեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հիմքերը

Ընտրությամբ գործունեություն-Վրաստան

Մարզաձև-Բասկետբոլ

Շտկողական պարապունք-Ռուսերեն

Բնագիտության խումբ-Գոհար Իսկանդարյան Էմմա Այվազյան

Կենսաբանության խումբ-Անուշ Ասատրյան

Լրացուցիչ կրթություն-դպրոցից դուրս Կառատ է ու Մարզասրահ

Առաջին մակարդակ

1.Ի՞նչ է ինդեքսը և ե՞րբ է օգտագործվում (պատասխանը պարզաբանե՛ք երկու օրինակով):

Ինդեքս նշանակում է ցուցիչ։ Օգտագործվում է՝

1. Մաթեմատիկայում – տարբերելու համար նույն անունով թվերը կամ տարրերը։
   Օր.՝ a1,a2,a3a_1, a_2, a_3a1​,a2​,a3​ (հաջորդականության անդամներ)։
2. Գրքերում – բառերի կամ անունների ցուցակ, որը ցույց է տալիս էջերը։
   Օր.՝ Հայաստան – էջ 25, 48։

2. Ի՞նչ տեղեկություններ է «հաղորդում» քիմիական բանաձևը նյութի վերաբերյալ:

Նյութի բաղադրությունը՝ ինչ ատոմներից է կազմված։

Ատոմների հարաբերական քանակը՝ յուրաքանչյուր տարրի քանի ատոմ կա։

3. Կարդացե՛ք քիմիական բանաձևերն ու շարադրե՛ք այն տեղեկությունները, որոնք մատուցում են այդ բանաձևերը.

ш) MgO — Մագնեսիում թթվածին¹

բ) HNO3 — ջրածին, ազոտ, թթվածին₃

գ)Na2CO3 — նատրիում₂, ածխածին, թթվածին₃

դ) Al2O3 — այլումին₂, թթվածին₃

6. Սեկնաբանե՛ք հետևյալ գրառումները.

6F — 6 հատ ֆտոր

2F — 2 հատ ֆտոր

F2 — ֆտորի մոլեկուլ

5H — 5 հատ հաշ

2H₂- 2 հատ ջրացնի մոլեկուլ

H2 — 2 հատ հաշ

7. Գրե՛ք այն նյութերի քիմիական բանաձևերը, որոնց մոլեկուլները կազմված են.

ա) ազոտի մեկ և թթվածնի երկու ատոմից — No₂

բ) ջրածնի երկու և ծծմբի մեկ ատոմից — H₂S

գ) ածխածնի մեկ ու քլորի չորս ատոմից — CCl₄

Автор, возвращаясь с охоты шёл по аллее с собакой Вдруг собака начала красться словно учуяла добычу Автор посмотрел вперёд и увидел маленького беспомощного воробья который выпал из гнезда Собака медленно приближалась к нему

В этот момент с дерева сорвался другой воробей, старый и черногрудый и упал прямо перед собачьей мордой Он был взъерошен и дрожал от страха, но с отчаянным писком прыгал в сторону собаки защищая своего птенца Он жертвовал собой не обращая внимания на ужас который испытывал перед огромным чудовищем Сила родительской любви оказалась сильнее страха

Собака, по кличке Трезор отступила, словно признав эту силу Автор отозвал её и ушёл испытывая благоговение Он не смеялся, а восхищался смелостью маленькой птицы Автор размышлял о том, что любовь сильнее смерти и страха смерти и только она поддерживает и движет жизнь

Թեմա՝ Թվային արտահայտություններ և նրանց արտադրյալի նշանը։

Թվային արտահայտություն կոչվում է իմաստալից կազմված ցանկացած գրառում՝ թվերի, թվաբանական գործողությունների և փակագծերի մասնակցությամբ:

Օրինակ 1.

3+5⋅(7−4)-ը թվային արտահայտություն է:

3+:−5-ը թվային արտահայտություն չէ, այլ սիմվոլների իմաստազուրկ հավաքածու:

Որոշել թվի նշանը՝ նշանակում է պարզել՝ այն դրակա՞ն է, բացասակա՞ն, թե՞ հավասար է 0-ի։ Արտահայտության նշան ասելով՝ նկատի ունենք այդ արտահայտության արժեքի նշանը։ Օրինակ՝ 3⋅(−5) արտահայտությունը բացասական է, իսկ (−2)⋅(−8)-ը՝ դրական։ Դրական կամ բացասական արտահայտությունը բացասական թվով բազմապատկելիս նշանը փոխվում է հակադիրի։։ Երկու
անգամ բացասական թվով բազմապատկելով՝ արտահայտության նշանը չի փոխվում։ ։ Դրա շնորհիվ կարող ենք հեշտությամբ պարզել թվերի արտադրյալի նշանը.
• Թվերի արտադրյալը զրո է, եթե արտադրիչներից գոնե մեկը
հավասար է զրոյի։
• 0-ից տարբեր թվերի արտադրյալը դրական է, եթե բացասական
արտադրիչների քանակը զույգ է։
• 0-ից տարբեր թվերի արտադրյալը բացասական է, եթե
բացասական արտադրիչների քանակը կենտ է

Օրինակ՝ Պարզենք (−6) ⋅ (−7) ⋅ 5 ⋅ (−√2 ) արտահայտության նշանը։
Լուծում։ Չորս արտադրիչից երեքը բացասական են, իսկ մեկը՝ դրական։ Քանի որ երեքը կենտ է, ուրեմն արտահայտության արժեքը բացասական է։

Առաջադրանքներ

1․ Պարզել արտահայտության նշանը․

ա) 4 ⋅ (−17) ⋅ (−1),
Պատասխան՝ դրական (+)
բ) (−6) ⋅ (−7) ⋅ (−6) ⋅ √5 ,
Պատասխան՝ բացասական (−)
գ) (−1) ⋅ (−2) ⋅ (−3) ⋅ 4),
Պատասխան՝ բացասական (−)
դ) 3 ⋅ (−5) ⋅ 7 ⋅ (−8),
Պատասխան՝ դրական (+)
ե) (−3) ⋅ (−6) ⋅ (−√3 ),
Պատասխան՝ բացասական (−)
զ) (−25) ⋅ 31 ⋅ (−75)։
Պատասխան՝ դրական (+)
2․ Դրակա՞ն, թե՞ բացասական է արտահայտության արժեքը․
ա) (−3³)⁵,
բացասական
բ) (− 3³)²,
դրական
գ) (−8)³²,
դրական
դ) (−8)⁴,
դրական
ե) ((−3)²)⁷,
դրական
զ) ((−3)³)⁵,
բացասական
է) ((−7) ⋅ (−9))²,
դրական
ը) ((−4) ⋅ (−6))²:
դրական

3․ Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը, երբ x = 4 և x = −5․
ա) x² − 6,
x=4 → 42−6=16−6=104^2 — 6 = 16 — 6 = 1042−6=16−6=10
x=−5x=-5x=−5 → (−5)2−6=25−6=19(-5)^2 — 6 = 25 — 6 = 19(−5)2−6=25−6=19
բ) x³,
x=4x=4x=4 → 43=644^3 = 6443=64
x=−5x=-5x=−5 → (−5)3=−125(-5)^3 = -125(−5)3=−125
գ) x³ − 200,
x=4x=4x=4 → 64−200=−13664 — 200 = -13664−200=−136
x=−5x=-5x=−5 → −125−200=−325-125 — 200 = -325−125−200=−325
դ) x + 3!,
x=4x=4x=4 → 4+6=104 + 6 = 104+6=10
x=−5x=-5x=−5 → −5+6=1-5 + 6 = 1−5+6=1
ե) x² + x,
x=4x=4x=4 → 16+4=2016 + 4 = 2016+4=20
x=−5x=-5x=−5 → 25−5=2025 — 5 = 2025−5=20
զ) (x + 5)(x − 5),
x=4x=4x=4 → (4+5)(4−5)=9⋅(−1)=−9(4+5)(4-5) = 9 : (-1) = -9(4+5)(4−5)=9⋅(−1)=−9
x=−5x=-5x=−5 → (−5+5)(−5−5)=0⋅(−10)=0(-5+5)(-5-5) = 0 \: (-10) = 0(−5+5)(−5−5)=0⋅(−10)=0

է) (x + 2)(x + 4),
x=4x=4x=4 → (4+2)(4+4)=6⋅8=48(4+2)(4+4) = 6 : 8 = 48(4+2)(4+4)=6⋅8=48
x=−5x=-5x=−5 → (−5+2)(−5+4)=(−3)(−1)=3(-5+2)(-5+4) = (-3)(-1) = 3(−5+2)(−5+4)=(−3)(−1)=3

4․ Պարզե՛ք արտադրյալի նշանը․
ա) (−1) ⋅ (−2) ⋅ …⋅ (−20),
Այստեղ ունենք բոլոր թվերը −1,−2,−3,…,−20-1, -2, -3, \ldots, -20−1,−2,−3,…,−20։
Ընդամենը 20 հատ բացասական գործոն։
Երբ բացասական գործոնների քանակը զույգ է, արտադրյալը դրական է։

բ) (−1) ⋅ (−3) ⋅ (−5) ⋅ …⋅ (−15)
Այստեղ են միայն կենտ բացասական թվերը մինչև −15-15−15։

Դրանք են՝ −1,−3,−5,−7,−9,−11,−13,−15-1, -3, -5, -7, -9, -11, -13, -15−1,−3,−5,−7,−9,−11,−13,−15։
Ընդամենը 8 գործոն։
8-ը զույգ է → արտադրյալը դրական։

5. Գտնել A և B բազմությունների միավորումն ու հատումը.
ա) A = [−3, 5), B = (1, 8),

Միավորում A∪BA \cup BA∪B: սկսում ենք −3-3−3-ից, վերջանում 8-ում → [−3,8)[-3, 8)[−3,8)։

Հատում A∩BA \cap BA∩B: ընդհանուր հատվածը՝ (1,5)(1, 5)(1,5)։

բ) A = [4, 9], B = (6, 8),

Միավորում A∪B=[4,9]A \cup B = [4, 9]A∪B=[4,9], որովհետև BBB-ն ամբողջությամբ մտնում է AAA-ի մեջ։

Հատում A∩B=(6,8)A \cap B = (6, 8)A∩B=(6,8)։

գ) A = [1, 4] ∪ [6, 9], B = (2, 7),
Միավորում A∪BA \cup BA∪B:
[1,4]∪(2,7)∪[6,9]=[1,9][1, 4] \cup (2, 7) \cup [6, 9] = [1, 9][1,4]∪(2,7)∪[6,9]=[1,9]։

Հատում A∩BA \cap BA∩B:

[6,9]∩(2,7)=[6,7)[6, 9] \cap (2, 7) = [6, 7)[6,9]∩(2,7)=[6,7)
→ (2,4]∪[6,7)(2, 4] \cup [6, 7)(2,4]∪[6,7)։

[1,4]∩(2,7)=(2,4][1, 4] \cap (2, 7) = (2, 4][1,4]∩(2,7)=(2,4]

դ) A = (1, 3) ∪ {5}, B = [3, 5),

Միավորում A∪B=(1,3)∪[3,5)∪{5}=(1,5]A \cup B = (1, 3) \cup [3, 5) \cup \{5\} = (1, 5]A∪B=(1,3)∪[3,5)∪{5}=(1,5]։

Հատում A∩BA \cap BA∩B:

• (1,3)∩[3,5)=∅(1, 3) \cap [3, 5) = ∅(1,3)∩[3,5)=∅
• {5}∩[3,5)=∅\{5\} \cap [3, 5) = ∅{5}∩[3,5)=∅
  → ∅։

ե) A = {1, 3, 5, 6}, B = [3, 5),

• B=[3,5)={x∣3≤x<5}B = [3, 5) = \{x \mid 3 \le x < 5\}B=[3,5)={x∣3≤x<5}։
• Միավորում A∪B={1,3,5,6}∪[3,5)={1,6}∪[3,5)A \cup B = \{1, 3, 5, 6\} \cup [3, 5) = \{1, 6\} \cup [3, 5)A∪B={1,3,5,6}∪[3,5)={1,6}∪[3,5)։
• Հատում A∩B={3}A \cap B = \{3\}A∩B={3}։

զ) A = (−∞, 4), B = [4, +∞):

Միավորում A∪B=(−∞,+∞)A \cup B = (-\infty, +\infty)A∪B=(−∞,+∞) (ամբողջ R-ը)։

Հատում A∩B=∅A \cap B = ∅A∩B=∅, քանի որ առաջինը բացվում է 4-ի առաջ, երկրորդը սկսվում է 4-ից։