Month: Մարտ 2022

Քամի Առաջադրանք

Լրացնել բաց թողնված բառերը

Տարբերում են քամու հետեյալ տեսակ ները՝ —————, ——————, —————, ——————:

———— մեղմ քամիներ են, դիտվում են ծովերի, լճերի, մեծ գետերի ու ջրամբարների ափերին:

——————————- առաջանում են լեռների ու հովիտների միջև, որտեղից էլ ծագել է անունը:

տարբե­րություն բրիզների և լեռնահով­տային քամիների՝ ————— ընդգրկում են ընդարձակ տա­րածքներ մայրցամաքների և օվկիանոսների միջև:

————— իրենց ուղղությունը փոխում են տարին երկու անգամ։

————- արևադարձային լայնություններից դե­պի հասարակած փչող քամիներն են, որոնք իրենց ուղղությ ունը երբեք չեն փոխում:

Օրական երկու անգամ փոխում են իրենց ուղղությունը ———— և ——— քամիները։

Իրենց ուղղությունը երբեք չեն փոխում ————————։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ի՞նչ բնութագրիչներ ունի քամին:
Ուժ, արագություն, ուղղություն։

Ի՞նչ սարքով և ինչպե՞ս են որոշում քամու ուղղությունը:
Հողմացույցի շարժական սլաքով վորոշում են քամու ողղությունը։

Ինչի՞ց է կախված քամու ուժը, ի՞նչ միավորով են չափում:
Քամու ուժը չափում են հողմաչափ կոչվող սարքով:

Ի՞նչ սարքով են չափում քամու արագությունը, ո՞րն է չափման միավորը:
Քամու արագությունը որոշում են հողմաչափ կոչվող սարքով:

Ի՞նչ նպատակներով է օգտագործվում քամու ուժը:
Նավերի արագ տեղափոխման համար:

Արևելյան դպրոց

Անուն Մարկ ազգանուն Հարությունյան

Ընտրությամբ գործունեության խումբը՝ գիմնաստիկա

լրացուցիչ կրթություն(դասերից հետո) երկարոյրային կառատեյի եմ գնում

երկարացված օրվա ծառայություն՝ մնում եմ

կրթահամալիրի տրանսպորտային ծառայություն/ երթուղու համարը/՝ չեմ ոկտվում

Խառը թվեր

  1. Թվերի գումարը գրի առեք խառը թվի տեսքով
  2. 2 + 6/7=2.6/7
  3. 5 + ¼=5.1/4
  4. 9 + 2/5=9.2/5
  5. 1 + 8/9=1.8/9
  6. 15 + 11/12=15.11.12
  7. 104 + 3/7=104.3/7
  8. Խառը թիվը ներկայացրե՛ք բնական թվի և կանոնավոր կոտորակի տեսքով
  9. 3 ամբողջ 4/5=3+4/5
  10. 21 ամբողջ ½=21+1/2
  11. 8 ամբողջ 11/12=8+11/12
  12. 32 ամբողջ ¾=32+3/4
  13. 1 ամբողջ 103/125=
  14. 200 ամբողջ 344/625=
  15. Խառը թիվը ներկայացրե՛ք անկանոն կոտորակի տեսքով.
  16. 18 ամբողջ 3/7
  17. 2 ամբողջ 1/3
  18. 7 ամբողջ 5/9
  19. 25 ամբողջ ¾
  20. Անկանոն կոտորակը վերածե՛ք խառը թվի
  21. 375/18
  22. 19/2
  23. 49/3
  24. 219/5
  25. 34/7
  26. 881/18
  27. 600/13
  28. 25/4
  29. Համեմատե՛ք թվերը՝ ներկայացնելով խառը թվի և անկանոն կոտորակի տեսքով.
  30. 3 ամբողջ 2/5 և 2 ամբողջ ½
  31. 4 ամբողջ ¼ և 4 ամբողջ ¾
  32. 7 ամբողջ 11/12 և 8 ամբողջ 11/12
  33. 5 ամբողջ 19/20 և 5 ամբողջ 18/19
  34. Խառը թվերը վերածելով անկանոն կոտորակների՝ կատարե՛ք գումարում.
  35. 2 ամբողջ 3/5 + 2/5
  36. 7 ամբողջ 4/9 + 5/9
  37. ¼ + 3 ամբողջ 5/16
  38. 5/6 + 4 ամբողջ 7/18
  39. Ուղղանկյան լայնությունը 2 սմ է, իսկ երկարությունը՝ 3/5 սմ-ով ավելի: Որքա՞ն է ուղղանկյան պարագիծը:
  40. Ուղղանկյան պարագիծը 10 սմ է, նրա կողմերից մեկի երկարությունը ¾ սմ: Որքա՞ն  են ուղղանկյան մյուս կողմերի երկարությունները:

Մաթեմատիկա 09.03.2022

Կոտորակների բաժանում

  1. Կատարե՛ք կոտորակների բաժանում.
    • 3/8 : 7/4 = 3*4 / 8*7 = 3*1 / 2*7 = 3/14
    • 20/3 : 13/36 = 20*36 / 3*13 = 20*12 / 1*13 = 240/13
    • 9/35 : 3/7 = 9*7 / 35*3 = 3*1 / 5*1 = 15
    • 121/63 : 11/9 = 121*9 / 63*11 = 11*1 / 7*1 = 11/7
  2. Կատարե՛ք բաժանում.
    • 5/21 : 15/7 = 5*7 / 21*15 = 1*1 / 3*3 = 1/9
    • 18/25 : 6/75 = 18*75 / 25*6 = 3*3 / 1*1 = 9/1
    • 56/69 : 8/23 = 56*23 / 69*8 = 7*1 / 3*1 = 7/1
    • 11/72 : 5/24 = 11*24 / 72*5 = 11*1 / 3*5 = 11/15
  3. Կատարե՛ք բաժանում
    • 3 : 4/7 = 3*7 / 4 = 21/4
    • 12 : 3/8 = 12*8 / 3 = 96/3 = 32/1 = 32
    • 8 : 5/12 = 8*12 / 5 = 96/5
    • 81 : 9/10 = 81*10 / 9 = 810/9 = 90/1 = 90
    • 12 : 48/17 = 12*17 / 48 = 1*17 / 3 = 17/3
    • 15 : 35/16 = 15*16 / 35 = 3*16 / 7 = 48 / 7
  4. Աստղանիշի փոխարեն ի՞նչ թիվ գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.
    • 5/6 x 23/10 = 23/12
    • 8/9 x 27/4 = 18/3
    • 25/6 x 9/20 = 30/16
    • 14/5 = 7/10 x 4
    • 32/21 = 66/49 x 112/99
    • 45/16 = 15/44 x 33/4
  5. Գտե՛ք այն թիվը, որի՝
    • ½-ը հավասար է ¾
    • 5/9-ը հավասար է 2/3-ի
    • 36/11-ը հավասար է 5/2-ի
    • 7/3-ը հավասար է 125/91-ի
  6. Կատարե՛ք կոտորակների բաժանում և արդյունքը ստուգե՛ք բազմապատկումով.
    • 2/7 : 3/49
    • 8/25 : 4/5
    • 6/44 : 3/11
    • 144/45 : 12/9
  7. Երբ նավակն անցավ նավամատույցների հեռավորության 2/7-ը, մինչև ճանապարհի կեսին հասնելը նրան մնաց անցնելու ևս 21 կմ: Գտե՛ք նավամատույցների հեռավորությունը:
  8. Կատարե՛ք գորողությունները.
    • 5/11 : 75/22 + 4/3 x 7/5 – 2/3 : 5/7
    • 72/25 : 24/15 + 7/30 x 6/7 + 33/2 x 16/5
    • 10/3 : 15/4 + (3/7 + 13/35) x 21/2
    • (16/3-9/15) : 8/5 + (17/4 – 15/8) : 38/11

Թեմա՝ Թվաբանական օրենքները կոտորակների բազմապատկման համար

  1. Ստուգե՛ք տեղափոխական օրենքը կոտորակների բազմապատկման համար՝ որպես օրինակ վերցնելով կոտորակների հետևյալ զույգերը.

Օր. ½ և ¾

½ x ¾ = 1 x3 /2 x 4=3/8

¾ x ½ = 3x 1 / 4 x 2 =  3/8

3/8 = 3/8

  • 12/39 և 53/72
  • 83/56 և 93/72
  • 39/14 և 424 593
  • 82/67 և 225/737
    1. Ստուգե՛ք զուգորդական օրենքը կոտորակների բազմապատկման համար՝ որպես օրինակ վերցնելով կոտորակների հետևյալ եռյակները.

Օր. ½, ¾ և 5/6

(½ x ¾) x 5/6 = 3/8 x 5/6 = 15/48

½ x (¾ x 5/6)= ½ x 15/24 = 15/48

15/48 = 15/48

  • 8/3 , 7/5 և ½
  • 5/16, 3/7 և 19/8
  • 17/2, 3/16 և 25/27
  • 51/8, 4/9 և 23/64
    1. Օգտագործելով տեղափոխական և զուգորդական օրենքները կոտորակների բազմապատկման համար, հաշվե՛ք.
  • 5 x ¾ x 1/5
  • 2/3 x 15/17 x 3/2
  • 5/9 x 14 x 3/5
  • 8 x 11/7 x 7/8
    1. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.
  • (2/7 + 5/21) x 63 + ¼ x (8/7 – 3/14)
  • (7/12 +5/18) x 24 – 3/5 x 25/2
  • (7/9 – 5/36) x 1/23 + (11/3 – 4/9) x 27
  • 12/5 x 25/3 x 4/5 + 2/3 x ¼ x 72
    1. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այն թիվը, որի դեպքում կստացվի հավասարություն
  •  * + 9/16 = 25/24
  • * + 8/21 = 25/49
  • *-5/6 = ¾ -1/2
  • *-9/10 = 8/7 -11/21
    1. Կոտորակը նախ կրճատել են 3-ով, ապա՝ 5-ով և վերջապես՝ 6-ով: Կրճատվու՞մ է արդյոք այդ կոտորակը 90-ով: 
    2. Երկու ներկարար պետք է ներկեին 120 մ երկարությամբ ցանկապատը: Մինչև կեսօր առաջին ներկարարը կատարեց ամբողջ աշխատանքի ½-ը, իսկ երկրորդը՝ 1/3-ը: Ի՞նչ երկարություն ուներ ցանկապատի դեռ չներկված մասը:
    3. Խանութում ստացան 50 ձեռքի ժամացույց՝ մի մասը երեք սլաքով, մյուս մասը երկու սլաքով: Բոլոր ժամացույցների սլաքների քանակը 123 էր: Յուրաքանչյուր տեսակի քանի՞ ժամացույց էր ստացվել խանութում:

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն․․․

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։
Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…
Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Իմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
— Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Ինչ եմ տեսնում և լսում բանաստեղծությունը կարդալիս։
Ես լսում եմ և տեսնում եմ, որ կարծես գյուղում նստած ես և վայլում ես գարունը։
Ինչ եմ զգում բանաստեղծությունը կարդալիս։
Ես բանաստեղծությունը կարդալիս ըզգում եմ, որ մեր գյուղում խոտերի վրա նստած եմ
Ինչ մտքեր ծնվեցին բանաստեղծությունը կարդալիս։
Ինչ պես կվեռնագրեիր բանաստեղծությունը։

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ինչո՞ւ օդն անմիջապես չի տաքասում Արեգակի ճառագայթներից: Երկիր մոլորակի լույսի և ջերմության հիմ­նական աղբյուրն Արեգակն է: Արեգակից ստացվող ջերմության շնորհիվ՝ սկզբից տաքանում է երկրագնդի մակերևույթը, և ապա՝ այդ ջերմությունը հաղորդվում է մթնոլորտին:Արեգակի ճառագայթներն ազատ անցնում են օդի միջով, և այն գրեթե չեն տաքացնում։
  2. Ներքնոլորտում ըստ բարձրության ինչպե՞ս է փոխվում օդի ջեր­մաստիճանը: Երկրի մակերևույթից ինչքան բարձրանում ենք դեպի վեր, այնքան օ­դի ջերմաստիճանը նվազում է: Հայտնի է, որ ներքնոլորտի ստորին շերտե­րում յուրաքանչյուր 1 կմ բարձրանալիս օդի ջերմաստիճանը նվազում է։
  3. Ինչո՞ւ երկրագնդի տարբեր լայնություններ տարբեր քանակությամբ ջերմություն են ստանում Արեգակից: Երկ­րագնդի վրա Արեգակից ստացվող ջերմութ­յունը բաշխվում է խիստ անհավասարաչափ: Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ աշխարհագրական տարբեր լայնություն­ներում Արեգակի ճառագայթները տարբեր անկ­յան տակ են ընկնում Երկրի մակերևույթի վրա։
  4. Երևանում օդի ջերմաստիճանը +250C է: Հաշվեք, թե նույն պահին օդի ջերմաստիճանը որքա՞ն կլինի Արագածի գագաթին, եթե վերջինս Երևանից բարձր է մոտ 3 կմ:

+25-3*5=+10

  1. Ի՞նչ է մթնոլորտը, ի՞նչ գազերից է կազմված: Մթնոլորտը Երկիր մոլորակը շրջապատող օդային թաղանթն է: Մթնոլորտը կազմված է տարբեր գազերից: Դրանցից գերակշռողը եր­կուսն են՝ ազոտը  և թթվածինը: Մթնոլորտը պարունակում է նաև չնչին քանակությամբ ածխաթթու գազ, օզոն, արգոն, ջրածին և այլ գազեր:
  2. Ինչո՞ւ օդը չի ցրվում-հեռանում Երկրից: Ձգողականության շնորհիվ օդը չի ցրվում-հեռանում երկրի երեսից:
  3. Ո՞րն է մթնոլորտի վերին սահմանը: Մթնոլորտի վերին սահմանն արտաքին ոլորտն է:
  4. Ըստ բարձրության՝ ի՞նչ շերտեր են առանձնացնում մթնոլորտում: Լինում են՝ արտաքին ոլորտ, վերնոլորտ, ներքնոլորտ։
  5. Ինչո՞ւ է ներքնոլորտը համարվում մթնոլորտի ամենակարևոր շերտը: Ներքնոլորտը ամենակարևոր շերտն է, որովհետև այստեղ են առաջանում ամպերը, անձրևը, ձյունը և կարկուտը:
  6. Ի՞նչ դեր ունի օզոնի շերտը: Օզոնի շերտր կլանում է Արեգակից եկող, կյանքի համար վտանգավոր ուլտրամա­նուշակագույն ճառագայթները:

Կոտորակների բազմապատկում

Կոտորակների բազմապատկում

  1. Գումարը գրի՛ առեք արտադրյալի տեսքով.
    • 1/5 + 1/5 + 1/5 + 1/5=1/5 x4= 4/5
    • 2/3 + 2/3 + 2/3 + 2/3 + 2/3=2/3 x5=10/5
    • 4/3 + 4/3 + 4/3 + 4/3=4/3 x4=16/3
    • 7/2 + 7/2 + 7/2=7/2 x3=21/3
  2. Արտադրյալը գրի՛ առեք գումարի տեսքով.
    • 5 . ½=1/2+1/21+/2/1+1/2 +1/2=5/2
    • 3 . 5/2= 5/2+5/2+5/2=5/2
    • 4 . 6/7= 6/7+6/7+6/7+6/7=4/7
    • 2/5 . 2= 2/5+2/5=2/5
    • 4/9 . 5= 4/9+4/9+4/9+4/9+4/9=20/9
    • 2/3 . 7=2/3+2/3+2/3+2/3+2/3+2/3+2/3=14/3
  3. Կատարե՛ք բազմապատկում.
    • 3/7 . 5/2=15/14
    • 8/3 . 9/4=72/12
    • 5/9 . 7/4=35/36
    • 6/7 . 3/8=18/56
    • 2/9 . 6/17=12/153
    • 10/7 . 3/8=30/56
    • 4/5 . 21/16=84/80
    • 15/4 . 5/3=75/12
    • 12/17. 31/27=372/459
    • 56/59 . 13/8=728/472
    • 25/23 . 69/70=1725/1610
    • 44/37 . 111/11=4884/363
  4. Կատարե՛ք գործողությունները
    • 5/2 . 7/8 + ¾ . 9/5=35/16+27/20=62/4
    • 3/8 . 5/6 + 17/6 . 9/10=15/48+153/6=168/6
    • 11/2 . 13/12 + 5/24 . 3/2=143/24+15/48=158/24
    • 81/16 . 8/5 -3/20 . 11/4=648/80-33/80=615/80
    • 35/4 . 79/15 – 21/3 . 5/4=2765/60-105/12=2660/12
    • 13/4 . 68/7 – 97/49 . 9/8=884/28-873/392=11/28
  5. Ուղղանկյան լայնությունը 5/2 սմ է, իսկ երկարությունը լայնությունից 7 անգամ մեծ է: Գտե՛ք ուղղանկյան պարագիծն ու մակերեսը:
  6. Թիվը ներկայացրե՛ք երկու սովորական կոտորակների արտադրյալի տեսքով:
    • 12/85=8/65×4/65
    • 1/16=1/16×1/16
    • 72/35=8/35×9/35
    • 8/9=2/9×4/9
    • 24/75=4/75×6/75
    • 32/65=8/65×4/65
  7. Կատարե՛ք գործողությունները:
    • 2/5 . (1/2 + ¾ + 1/8)=10/1
    • 3/7 . 2/4 + 5/2 . 3/14=6/28+15/28=21/28
    • 7/3 . 9/4 + 9/4 . 5/12=63/12+45/48=108/12
    • 7/12 . 12/7 – 11/17 . 17/11=17/11=84/84-187/187=0
  8. Կրճատե՛ք կոտորակները
    • 72/60=6/5
    • 44/99=4/9
    • 30/12=5/2
    • 84/66=
    • 132/81=
    • 169/26=
  9. Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա բարձրությունը 8 սմ է, իսկ հիմքը քառակուսի է, որի կողմը երկու անգամ փոքր է ուղղանկյունանիստի բարձրությունից: 8:2=4 (8×4)x(2×16)=1024
  10. Կոտորակները բերե՛ք ընդհանուր հայտարարի.
    • 6/21, 23/14 և 8/49=
    • 4/121, 3/88 և 5/11=
    • 71/64, 5/80 և 32/72=
    • 13/36, 15/54 և 3/18=
  11. Մի ծորակը ավազանը լցնում է 7 ժամում, իսկ մյուսը՝ 5 ժամում: Ավազանի ո՞ր մասը կլցվի 1 ժամում, եթե երկու ծորակներն էլ բացվեն: 1/7+1/5=2/1

Ինչո՛ւ էին վիճում գյուղացիները։ Գյուղացիները վիճում էին քանի որ հակառակվել էին իրար հետ և չէին ուզում կովերին սար տանեին։

Ինչո՞ւ նրանք դիմեցին Թումանյանին։ Նրանք դիմեցին Թումանյանին, որովհետև Թումանյաը հաճախ է լինում նրանց գյուղում և բոլոր խնդիրներին համերաշխ լուծում էր տալիս ։

Բանաստեղծն ի՞նչ որոշեց։ Թումանյանն իր հետ բերած երեք ձիավորներին կարգադրեց որ հանգստալուց հետո կովերին տանեն սար։

Գյուղացիները այդ որոշումն ինչպե՞ս ընդունեցին։ Գյուղացիները այդ որոշումը ընդունեցին հանիգիստ իրենք տեսան որ անծանոթ մարդիկ տարան իրենց կովերին ու հորթերին սար և դրանից իրենք դաս քաղեցին, որ էլ չեն վիճելու։